2-6-3 خودنمود در نمایش زندگی زیسته48
2-7 رابطه بازار هنری و اقتصاد بازار50
2-7-1 ویژگی‌های بازار هنری50
2-7-2 نظام تجارت مستقل51
2-7-3 وظایف بازار51
2-7-4 ضرورت سامان بخشیدن به مدیریت بازار هنری51
2-7-5 ساختار نظام حقوقی و مدیریت بازار هنری52
2-8 بسته‌بندی عامل مهم فروش52
2-8-1 اهمیت بسته‌بندی55
2-8-2 فواید بسته‌بندی56
2-8-3 طراحی بسته‌بندی56
فصل سوم: تحلیل ساختاری و زیبایی‌شناسی و تجزیه و تحلیل یافته‌ها58
3-1 ساختار اثر هنری59
3-1-1 درک اهمیت شکل اثر هنری59
3-1-2 نسبت شکل و معنا59
3-1-3 ساختارگرایی60
3-2 معنای زیبایی شناسی60
3-2-1 سه کانون تمرکز زیبایی شناسی65
3-2-2 پنج مسئله در زیبایی شناسی تحلیلی68
3-3دسته‌بندی آثار از‌نظر تکنیک و تزئینات، تنوع فرم و‌شکل و طرح و‌تحلیل زیبایی شناسانه‌ آن‌ها71
3-3-1 تکنیک و تزئینات71
3-3-2 تنوع فرم و شکل83
3-3-3 تنوع طرح و نقش86
3-3-4 موارد مورد استفاده در آثار زیورهای آبگینه معاصر91
3-3-5 کاربرد زیورها93
3-4 آمار‌گیری و تجزیه و تحلیل یافته‌ها94
3-4-1 روش نمونه گیری102
3-4-2 بررسی روایی پرسش‌نامه103
3-4-3 بررسی پایایی پرسش‌نامه103
3-4-4 روش تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیات104
3-4-5 تجزیه و تحلیل توصیفی داده‌های نمونه107
3-4-6 آمار توصیفی متغیرهای تحقیق113
3-4-7 نتایج استنباطی داده ها118
3-4-8 نتیجه گیری آمارها137
فصل چهارم: آزمون فرضیه‌ها و نتیجه‌گیری140
4-1 آزمون فرضیه‌ها و نتیجه‌گیری141
4-2 پیشنهادات145
شرح پروژه عملی147
منابع155
فهرست جداول
جدول شماره صفحه
جدول 2-1 اکسید‌ها و رنگ‌ آن‌ها18
جدول 3-1 مقایسه سبک و ذائقه مدرن‌و پست‌مدرن (گل‌محمدی)40
جدول4- 1 آمار توصیفی جنسیت افراد پاسخ دهنده107
جدول4- 2 آمار توصیفی سن افراد پاسخ دهنده108
جدول4- 3 آمار توصیفی میزان تحصیلات افراد پاسخ دهنده109
جدول4- 4 آمار توصیفی افراد پاسخ دهنده از منظر گروه گردشگر110
جدول4- 5 آمار توصیفی سطح فعالیت افراد پاسخ دهنده111
جدول4- 6 آمار توصیفی پاسخ افراد پاسخ دهنده112
جدول4- 7 آمار توصیفی نتایج حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه اول114
جدول4- 8 آمار توصیفی نتایج حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه دوم115
جدول4- 9 آمار توصیفی نتایج حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه سوم116
جدول4- 10 آمار توصیفی نتایج حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه چهارم117
جدول4- 11 آمار توصیفی مربوط به آزمون T فرضیه اول تحقیق 119
جدول 4-12 نتایج آزمون t تک گروهی برای فرضیه اول120
جدول4- 13 میانگین رتبه ها و شماره اولویت عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول121
جدول4-14 نتایج آزمون فریدمن عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول122
جدول4- 15 آمار توصیفی مربوط به آزمون T فرضیه دوم تحقیق 124
جدول 4-16 نتایج آزمون t تک گروهی برای فرضیه اول125
جدول4- 17 میانگین رتبه ها و شماره اولویت عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول126
جدول4- 18 نتایج آزمون فریدمن عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول126
جدول4- 19 آمار توصیفی مربوط به آزمون T فرضیه سوم تحقیق 128
جدول 4-20 نتایج آزمون t تک گروهی برای فرضیه اول129
جدول4- 21 میانگین رتبه ها و شماره اولویت عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول130
جدول4- 22 نتایج آزمون فریدمن عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه اول130
جدول4- 23 آمار توصیفی مربوط به آزمون T فرضیه چهارم تحقیق 131
جدول 4-24 نتایج آزمون t تک گروهی برای فرضیه چهارم132
جدول4- 25 میانگین رتبه ها و شماره اولویت عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه چهارم133
جدول4- 26 نتایج آزمون فریدمن عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه چهارم133
جدول4- 27 میانگین رتبه ها و شماره اولویت عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه چهارم135
جدول4- 28 نتایج آزمون فریدمن عوامل موردنظر برای بررسی فرضیه چهارم135
فهرست نمودار‌ها
نمودار شماره صفحه
نمودار4-1 نمودار میله ای توزیع فراوانی جنسیت افراد پاسخ دهنده107
نمودار4-2 نمودار مستطیلی توزیع فراوانی سن افراد پاسخ دهنده108
نمودار4-3 نمودار میله ای توزیع فراوانی میزان تحصیلات افراد پاسخ دهنده109

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

نمودار4-4 نمودار میله ای توزیع فراوانی افراد پاسخ دهنده از منظر گروه گردشگر110
نمودار4-5 نمودار میله ای توزیع فراوانی کشور مبدا افراد پاسخ دهنده111
نمودار4-6 نمودار میله ای توزیع فراوانی پاسخ افراد پاسخ دهنده112
نمودار4- 7 نمودار میله ای حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه اول114
نمودار4- 8 نمودار میله ای حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه دوم115
نمودار4- 9 نمودار میله ای حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه سوم116
نمودار4- 10 نمودار میله ای حاصل از نظر سنجی از افراد پاسخ دهنده در مورد فرضیه چهارم117
فهرست تصاویر
شکل شماره صفحه
شکل 1-گردنبند، قلعه کوتی قبر 1-727
شکل 2- گردنبند، قلعه کوتی قبر 1-727
شکل 3-مهره، استان گیلان، قرن چهارم- دوم ق.م28
شکل 4-مهره، استان گیلان، قرن اول-سوم میلادی29
شکل 5-مهره، استان گیلان، قرن اول- سوم میلادی29
شکل 6-مهره‌های لوله‌ای از خمیر شیشه، استان گیلان، قرن چهارم-سوم ق.م.30
شکل 7- آویز به شکل سر انسان شیشه‌ای31
شکل 8- تعویذ شیشه‌ای (نظر قربانی) به شکل سر انسان31
شکل 9-گردنبند از مهره‌های شیشه‌ای مدور ریز و درشت32
شکل 10-گردنبند، فشرده در قالب ساخته از طلا و شیشه ضخیم مات32
شکل 11-گردنبند از مهره‌های شیشه‌ای دوکی شکل مسطح و مدور33
شکل 12-انگشتر از خمیر شیشه33
شکل 13-النگو شیشه‌ای ساخته شده از خمیر شیشه مات ضخیم34
شکل 14- نیم ست ،تکنیک فیوزینگ73
شکل 15- نیم ست، تکنیک اسلمپینگ74
شکل 16- انگشتر، تکنیک ساندویچ کردن76
شکل 17-گوشواره، تکنیک مشعل، طرح انتزاعی77
شکل 18- گوشواره، تکنیک مشعل، طرح انتزاعی77
شکل 19-گوشواره، تکنیک مشعل، طرح انتزاعی78
شکل 20-گردنبند و انگشتر، تکنیک نقاشی روی شیشه، طرح رئال79
شکل21 – ست کامل ، تکنیک مینا کاری، طرح گل شاه عباسی80
شکل 22- نیم ست ، تکنیک طلا کاری، طرح اسلیمی81
شکل 23- انگشتر، تکنیک طلا کاری، طرح دانه برف( انتزاعی)83
شکل 24 – گردنبند، تکنیک فیوزینگ، طرح اکسپرسیونیسم انتزاعی84
شکل 25- گردنبند، تکنیک فول فیوزینگ85
شکل 26-گردنبند، تکنیک فیوزینگ، طرح چشم نظر87
شکل 27-دستبند، تکنیک فیوزینگ، طرح انتزاعی 87
شکل 28-دستبند، تکنیک ساندویچ کردن87
شکل 29- ست کامل ، تکنیک مینا کاری87
شکل 30-ست کامل، تکنیک مینا کاری89
شکل 31- نیم ست، تکنیک فیوزینگ90
شکل 32- دستبند، تکنیک ساندویچ کردن90
شکل33- دستبند و انگشتر، تکنیک فیوزینگ91
شکل 34- دستبند، تکنیک فیوزینگ91
شکل 35- مجموعه زیورآلات، تکنیک مینا‌کاری، اثر نگارنده147
شکل 36- مجموعه زیوآلات، تکنیک مینا‌کاری، اثر نگارنده148
شکل 37- مجموعه زیورآلات، تکنیک میناکاری، اثر نگارنده149

شکل 38- مجموعه زیورآلات، تکنیک طلاکاری، اثر نگارنده150
شکل 39- مجموعه زیورآلات تکنیک طلاکاری، اثر نگارنده151
شکل 40- آویز ترکیبی فلز و آبگینه، تکنیک طلا کاری، اثر نگارنده152
شکل 41- آویز ترکیبی فلز و آبگینه، تکنیک طلاکاری، اثر نگارنده153
مقدمه
کیفیت هر اثر هنری در گرو محتوای ایدئولوژی، ذائقه هنری و میزان علاقمندی مخاطب به آن است. گرچه ظاهر اثر هنری نیز حائز اهمیت است؛ اما در مقایسه با محتوای معنوی آن در درجه دوم اهمیت قرار دارد و به جز هدف مادی، برآورده ساختن نیازهای معنوی یک اثر، چون کسب دانش سازنده و مخاطب و زیباشناسی نیز از ویژگی‌های خاص بازار هنر است.
ایده‌های جدید اگر با حمایت و استقبال روبرو شوند، شانس باقی ماندن و رشد کردن را پیدا می‌کنند، حال اگر حمایت از سوی مخاطبان خاص و هنردوست صورت گیرد، منجر به رشد کیفی اثر هنری می‌شود و اگر مورد توجه مخاطب عام قرار گیرد، علاوه بر رشد کیفی، رشد کمی اثر را نیز در پی خواهد داشت؛ به طوری که مصرف کننده به صورت روزمره با آن سروکار داشته باشد و هنر را بخشی کاربردی از زندگی خود سازد و این خود راهکاری است که منجر به تکامل اثر هنری می‌شود. از این طریق است که می‌توان مفاهیم فرهنگی و هنری را به بیان و شیوه‌ا‌ی جدید برای نسل امروز عرضه داشت و آن را به گونه‌ای منتقل کرد که خوش‌آیند باشد و مورد توجه وی قرار گیرد. این فعالیت را می‌توان حتی در عرصه‌ها‌ای چون بینال‌های (دو سالانه‌ها) داخلی و جهانی با حضوری فعال و درخشان محقق ساخت.
به بیان دیگر این رویکرد با تحلیل ساختاری و زیبایی‌شناسی زیورآلات آبگینه و همراه ساختن صنایع دستی، با مفهوم هنر به معنی خلاقیت و عدم تکرارپذیری اگر چه به سختی امکان‌پذیر است؛ اما می‌توان یک اثر را با ابتکار و ادغام کردن رشته‌های دیگر همانند نقاشی، گرافیک در کنار صنایع دستی، همچنین استفاده از تکنیک‌های جواهرسازی، محصولی تکراری و عاری از خلاقیت را به اثری نو و بدیع و در عین حال جذاب مبدل ساخت. به طور مثال یک تابلویی نقاشی می‌تواند به جای نصب شدن بر روی دیوار در قالبی کاربردی‌تر به عنوان زیورآلات مورد استفاده قرار گیرد. این آثار مبتکرانه می‌توانند با موادی شفاف و در عین حال دارای پیشینه‌ای عمیق به همراه خلاقیت و نوآوری‌های به روز شده خلق شوند و در اختیار هنردوستان و زیبادوستان قرار گیرند. نحوه‌ی ارائه‌ی این آثار باید به گونه‌ای باشد که هنر و فرهنگ ملی دیرینه و معاصر ایران را بازتابانند و آن را به خارج از مرزها انتقال دهند و موجب تثبیت و گسترش این غنای فرهنگی در بازارهای جهانی گردند.
پژوهش حاضر در چهار فصل تدوین گردیده است و در فصل اول به کلیات پژوهش که شامل ادبیات نظری، سئوالات و اهداف و مسئله تحقیق است، پرداخته شده است. فصل دوم تاریخچه‌ای از شیشه‌گری ایران پیش از تاریخ تا دوران اسلامی را شامل می‌شود که جهت ورود به بحث اصلی مورد بررسی قرار گرفته است در این قسمت به منظور آشنایی با مفاهیم، تعاریف مربوط به پیشینه تحقیق در پیشینه نظری از طریق جستجوی کتابخانه‌ای، جستجوی اینترنتی و رجوع به تحقیقات و پروژه‌های انجام شده، مطالعات نسبتا گسترده‌ای صورت گرفت. شرح و ماحصل این مطالعات در فصل دوم انعکاس یافته است . از این اطلاعات مبنایی برای محورهای مصاحبه و سپس پرسشنامه بدست آمده است. در فصل دوم به سازوکار معاصر اقتصاد جهانی هنر و تحلیل مضامین جذاب هنر معاصر ایران و رابطه میان بازار هنری و اقتصاد بازار پرداخته شده که به جهت ورود و عرضه آثار به بازارهای جهانی مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل سوم تحلیل ساختاری و زیبایی‌شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران انجام پذیرفته و همچنین در این فصل به ویژگی‌های بسته‌بندی مناسب جهت روبرو شدن با اقبال اقتصادی و فرهنگی و جهانی شدن پرداخته شده است علاوه بر این پرسشنامه‌ها و آمار‌های دقیق بدست آمده از آن‌ها در این فصل مدون گشته است. در این تحقیق از پرسش نامه بعنوان اصلی ترین ابزار جمع آوری اطلاعات میدانی استفاده شده است. چرا که جمع آوری اطلاعات با این حجم و در این مدت زمان محدود با سایر ابزار های دیگر ممکن نبود. علاوه بر آن سؤالات برای تمام آزمودنیها از طریق پرسش نامه هماهنگ و یکسان است. این خود می تواند گامی در جهت دقت و اعتبار اطلاعات جمع آوری شده باشد. همانطور که ذکر شد؛ گزاره‌های مربوط به پرسش‌نامه با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و همچنین مصاحبه با چند تن از خبرگان بدست آمده است که در این فصل بدان پرداخته شده است. به جهت رسیدن به اهداف تحقیق حاضر فصل پایانی به بحث
نتیجه‌گیری بر اساس یافته‌های پژوهش و بر مبنای پاسخ به پرسش‌های اصلی طرح اختصاص داده شده است.
فصل اول:
کلیات پژوهش
1-1 بیان مسئله، ضرورت و اهمیت انتخاب موضوع
توجه به هنر آبگینه با در نظر گرفتن پیشینه‌ی پر محتوای آن در ادوار گذشته و قدمت و کیفیت ساخت آن در طول تاریخ از مناظر گوناگون حائز اهمیت است و این اهمیت در پرداختن به حوزه‌ی ساخت زیورآلات آبگینه در دوران معاصر ایران با در نظر گرفتن کمبود آثار با کیفیت تشدید می‌گردد. با توجه به عدم اهمیت لازم و کافی به این هنر ارزشمند و شاخص و محدودیت پژوهش‌های صورت گرفته در زمینه‌ی زیورآلات آبگینه ، شناخت این بخش از هنر آبگینه و طرح چنین مبحثی ضرورت می یافت. بدین سبب پژوهش حاضر در جهت ارائه‌ی طرحی سامان یافته برای تفسیر و شناسایی هنر زیورآلات آبگینه معاصر مدون گشته است.
ضرورت بررسی، تحقیق و پژوهش در این زمینه، ادغام دو مقوله‌ی هنر در مفهوم عام آن و صنایع دستی در مفهوم هنری کاربردی است که منجر به خلق یک اثر مبتکرانه و منحصر به فرد می‌شود و با ارائه راهکارهایی در زمینه‌ی شناخت بازارهای جهانی و نحوه‌ی ارائه‌ی محصول در این عرصه سعی در معرفی استعداد آبگینه ایرانی در قالب زیورآلات را دارد. همچنین در این پژوهش ضرورت احیاء فرهنگ ملی در قالب هنر صنایع دستی و یافتن جایگاهی موفق و ماندگار برای زیورآلات شیشه‌ای معاصر ایران در میان اقشار مختلف و بازارهای مصرفی متفاوت مطرح گشته است.
1-2 سئوالات پژوهش
1- بیشترین استعداد و خصوصیت مؤثر برای حضور زیورآلات آبگینه‌ی ایران در بازارهای جهانی چیست؟
2- چگونه می‌توان جایگاه ویژه‌ای را برای زیور آلات آبگینه ایران در سطح جهانی ایجاد نمود؟
3- چگونه می‌توان زیورآلات شیشه‌ای گذشته را با تکنیک‌ها و روش‌های جدید احیا و در جایگاه هنر امروزی ارائه کرد؟
4- آیا می‌توان زیورآلات آبگینه معاصر را جزء بهترین سوغات صنایع دستی ایران به شمار آورد؟
1-3 فرضیه‌های پژوهش
با توجه به سوالات اساسی پژوهش فرضیاتی مطرح می‌گردد که می‌توانند پاسخی احتمالی به پرسش‌ها باشند. این فرضیات عبارتند از:
1. موتیف‌ها و طرح‌های اسلامی و ایرانی گذشته به تازگی به عنوان نقشمایه‌هایی جهانی مطرح گشته است. این طرح‌ها و نقش مایه‌ها در قالب‌های متفاوتی چون زیور‌آلات، البسه، فرش‌ها و … نمود یافته‌اند. استقبال جهانی تجربه شده درباره‌ی این نوع نقوش چنین تصوری را بوجود می‌آورد که ارائه‌ی زیورآلات آبگینه در قالب طرح‌ها و نقش مایه‌های ایرانی- اسلامی نیز می‌تواند با موفقیت در بازار‌های جهانی مواجه شود.
2. ایجاد یک اثر هنری خلاقانه همراه با نقشمایه‌های مورد پسند مخاطبان هر نسل یکی از عوام مؤثر در پیدایش جایگاهی موفق در بازار جهانی است. همچنین برخورداری از کیفیت بالا و استفاده از بسته‌بندی مناسب، از جمله عواملی هستند که می‌توانند شانس روبرو شدن با اقبال جهانی را افزایش دهند.
3. با مطابقت دادن آثار با سلایق اقشار مختلف امروزی، می‌توان به ساخت زیورآلات آبگینه پرداخت. همچنین روش‌ها و تکنیک‌های تازه‌ی امروزی و سهولت ساخت نسبت به گذشته موجب پیشبرد کیفیت و افزایش کمیت می‌گردد و مجموعاً موجب ساخت اثری می‌شود که سلیقه‌ی مخاطب خود را شناخته و محصول مورد نظر وی را به او ارائه کرده است.
4. با توجه به ایجاد روش‌ها‌ی خلاقانه و نو و کاربرد آن‌ها در ساخت زیور‌آلات آبگینه‌ی معاصر و همچنین در پی داشتن کیفیت همراه با منحصر به فرد بودن اثر، می‌توان چنین برداشت کرد که در سالهای اخیر با توجه به رضایتمندی خریداران، زیورآلات آبگینه را می توان جز بهترین صنایع دستی ایرانی قرار داد.
1-4 اهداف پژوهش
1-شناسایی، معرفی و احیا زیورآلات آبگینه گذشته در قالب زیور آلات آبگینه معاصر ایران که موجب جلوگیری از انزوا و به فراموشی سپرده شدن این هنر غنی و پر مایه می‌شود.
2- شناسایی و ارائه عوامل مؤثر در معرفی زیورآلات آبگینه ایران معاصر در بازارهای داخلی و جهانی به صورتی که علاوه به رشد کمی رشد کیفی را نیز در پی داشته باشد.
3- معرفی پتانسیل‌ها و ویژگی‌های خاص هویت ملی که در آثار باید وجود داشته باشد و از این طریق بتوان مفاهیم فرهنگی را انتقال داد و تأثیر وجود خلاقیت در آثار هنری را ارزیابی کرد، همچنین بررسی شرایط حضور و برخورداری از جایگاه ویژه در عرصه جهانی را مورد توجه قرار داد.
1-5 پیشینه پژوهش
از آنجایی که هنر آبگینه در ایران سابقه بسیار طولانی دارد، مقالات و متونی راجع به تاریخچه و ظروف، اشیاء، زیورها که هم اکنون در موزه‌ها نگهداری می‌شوند، نگاشته شده است. اما از منظر پرداختن به مبحث زیور‌آلات آبگینه معاصر ایران، موردی یافت نشد به جز تعدادی تحقیق که تا حدودی به بخش‌هایی از موضوع مورد بحث نزدیک می‌باشد. تحقیقاتی که با موضوع این رساله نزدیک بوده است عبارتند از:
– مقاله‌ای با عنوان الگوهای سنتی و مدرن طراحی زیور ایرانی (از پیش از مادها تا پهلوی) نوشته ریحانه راعی در شماره 3 از فصلنامه پژوهش هنر سال 1392:
در این مقاله الگوهای سنتی و مدرن زیور ایرانی ذکر شده است. این تحقیق الگوها را در هر دوره از ابتدای تاریخ تا امروز، وابسته به ابزار و مصالح که با اندیشه واعتقادات رایج در هر زمان، صورت متفاوتی یافته است، می‌داند. این مقاله می‌تواند به عنوان یکی از طرح‌های بررسی شده در حوزه‌ی زیورآلات، در بخش‌های مختلف پژوهش مورد استفاده قرار گیرد. مهمترین فصل و مبحث کمک کننده در این رابطه، پرداختن دوره‌ای به ساخت زیورآلات است که موجب شناخت تاریخچه‌ای از الگو‌های سنتی در ساخت زیورآلات می‌گردد. تفاوت اساسی میان این مقاله و طرح پژوهشی حاضر کلی بودن مبحث زیورآلات در مقاله است که در پایان نامه این مبحث به صورت اختصاصی به زیورآلات شیشه‌ای پرداخته است.

– مقاله‌ای با عنوان نگاهی به میناکاری اهواز، نوشته فریبا باقری در شماره 8 مجله رشد و آموزش هنر سال 1385:
– این مقاله در رابطه با میناکاری که یکی از روش‌های تزئین روی شیشه است وزادگاه آن ایران می‌باشد، مدون شده است. در این مقاله بحث در مورد میناکاری است و روش ساخت آثار میناکاری ذکر شده است. همچنین مباحثی در مورد انواع روش‌های ساخت آثار مینا‌کاری شده به میان آمده است. این مقاله تفاوت‌های اساسی با پژوهش تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران دارد؛ نخست این که اختصاصاً به مبحث مینا‌کاری پرداخته است و شاید بتوان تنها وجه اشتراک مقاله و پژوهش حاضر را در بررسی نوع تزیینات و پرداخت‌های روی شیشیه دانست.
– مقاله‌ای با عنوان اقتصاد و بازار هنر نوشته و لیورندا، علیرضا تجویدی در شماره 67 از مجله هنر و معماری سال 1385:
این مقاله مباحثی را در مورد بازار و اهداف مشتری بیان می‌کند به صورتی که قصد خرید آثار هنری و شرکت در فعالیت‌های هنری را کسب درآمد یا تولید کالا نمی‌داند بلکه هدف برآورده ساختن نیازهای معنوی مانند کسب دانش و زیبایی شناسی است و این ویژگی خاص بازار هنر است. همچنین آن دسته از آثار هنری که بتواند نیازهای زیبایی شناخت خریدار را برآورده سازند و با ارزش‌هایی که مشتریان باور دارند سازگاری داشته باشند، طبیعتاً مطلوب ترین آثار هستند. وجه اشتراک این مقاله با پژوهش حاضر پرداختن به مبحث اساسی بازراهای هنری است که این خود علاوه بر شناخت وجوه مختلف بازار، به عنوان منبعی قابل رجوع در این پژوهش مورد استفاده قرار گرفته است.
این مقاله افزایش سطح آموزش کل جامعه و تقویت انضباط فردی را از عوامل اجرایی بازار هنری می‌داند، همچنین بر توجه به مصاحبه و گفت‌و‌گو با افراد، محافل ، انجمن‌ها نظیر هنرهای زیبا و جامعه منتقدین هنری تأکید می کند .
– مقاله‌ای با عنوان تغییرات روند مد زیورآلات طلا و جواهر ایرانی در نیم قرن اخیر، نوشته شهروز باباعلیپور شماره 3 از فصلنامه پژوهش هنر پاییز 1392:
در این مقاله با مباحثی از تفاوت‌های سلیقه‌ای و تغییرات مد در جوامع مختلف خصوصاً ایران روبرو هستیم و چنین مطرح شده است که نوع پوشش و آراستن افراد از دیرباز تا کنون به عوامل مختلف فرهنگی، اقتصادی و رفتار‌های اجتماعی وابسته بوده است لذا شکل زیورآلات به عنوان آرایشی برای افراد، تابع این عوامل مختلف بوده و تغییرات این روند به تفکیک هر دهه مورد بررسی قرار گرفته است. قرابت موضوعی این مقاله با پایان نامه‌ی پیش رو در پرداختن به نوع سلایق و مد‌های جوامع و اقشار مختلف است که در پایان‌نامه با بحثی کاربردی‌تر عوامل مؤثر بر فروش را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد و دیگر این‌که به صورت اختصاصی به جواهرات شیشه‌ای می‌پردازد.

– مقاله‌ای با عنوان بررسی عناصر سه‌گانه نمادین در جام شوش نوشته منیژه علی آبادی در شماره 3 نشریه هنر‌های زیبا- هنرهای تجسمی سال 1391:
در این مقاله به نقش طبیعت در زندگی مردمان پیش از تاریخ پرداخته است و عناصر سه گانه‌ی طبیعت که شامل آب، خاک و باد است را از عوامل مؤثر در نقش‌آفرینی این مردمان بر شمرده است. این بررسی نقوش پیش از تاریخ به عنوان زمینه‌ای تصویری در زیورآلات آبگینه‌ی معاصر ایران نیز نقش دارد و با استفاده‌ی مجدد این تصاویر و نقوش در آثار قصد کاربردی ساختن این پیشینه‌ی تاریخی را دارد. لذا وجه اشتراک این مقاله با پژوهش حاضر در بررسی این نقوش و زمینه‌ی ‌های کاربردی آن‌ها است اگر چه از منظر هدف، دو هدف متفاوت را دنبال می‌کنند.
– رساله‌ی کارشناسی ارشد مهدی معاضد با عنوان مرمت و احیاء بازار شیشه‌گر خانه تبریز، در رشته معماری دانشگاه شهید بهشتی سال 1378:
این طرح پایان‌نامه‌ای است در رابطه با بازار شیشه‌گری که قدمتی به درازای تاریخ تمدن دارد که در ابتدا به صورت بسیار ساده از لحاظ مفهوم و مناسبات بازرگانی بوده است و با پیچیده شدن جامعه‌ها داد و ستد نیز به مراتب پیچیده تر شده است و سختی بازار فروش را در دوران معاصر مورد بررسی قرار می دهد. قرابت موضوعی این پایان نامه با پژوهش تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران این است که مبحثی از شیشه‌گری را بیان کرده و سپس بازارهای فروش را مورد بررسی قرار داده است.
– رساله کارشناسی ارشد فاطمه ترکی هرچگانی با موضوع بررسی شاخصه‌های پست‌مدرنیسم در حوزه صنایع دستی با تأکید بر ساخت زیورآلات، به راهنمایی اساتید: زهرا موسوی خامنه و مهین سهرابی در رشته صنایع دستی، دانشگاه الزهرا سال 1388:
این طرح پایان نامه‌ای است در رابطه با پست مدرنیسم که در روزگار معاصر در واکنش به فرد باوری و مطلق گرایی در نیمه دوم قرن بیستم به وجود آوده است . پذیرفتن صنایع دستی به عنوان ابژه‌ای که دارای ویژگی‌های زیبا شناختی بوده و حامل مفاهیم فرهنگی و بومی خود می‌باشد. از بارزترین ویژگی این رویکرد بازگشت به سبک‌ها و هنرهای پیشین و همچنین کثرت گرایی یا پلورالیسم است. این پژوهش پست مدرنیسم را دارای ویژگی‌های فرهنگی ، تاریخی می‌داند و آن را وجه مشترک با صنایع دستی قلمداد می‌کند ، از این رو امکان راه یافتن به حوزه صنایع دستی را پیدا کرده است. مهم‌ترین شاخصه مشترک میان این پایان نامه و پژوهش تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران پرداختن به حوزه صنایع دستی در مفهوم هنری خلاقانه و بومی در ساختاری متفاوت و نو است. از دیگر ویژگی‌های مشترک میان این دو طرح پژوهشی تدکید بر ساخت زیورآلات و پرداختن به این بخش از تولیدات صنایع دستی است.
– رساله کارشناسی ارشد رضا جعفر پور با موضوع بررسی علل و عوامل توسعه نیافتگی شیشیه‌گری دستی و تزیینات آن در ایران، دانشگاه هنر سال 1390، به راهنمایی محمد ضیایی:
این پایان‌نامه در ابتدا به تاریخچه‌ی شیشه‌گری و علل و عوامل رشد و توسعه‌ی شیشه‌گری سنتی در ایران باستان پرداخته است و سپس تکنیک‌های فعال ساخت و تولید شیشه‌گری دستی در ایران و انواع روش ساخت و تولید را مورد بررسی قرار داده است و در نهایت مباحثی از علل و عوامل توسعه نیافتگی شیشه‌گری دستی و تزیینات آن در ایرانبه میان آمده است. در ساختار کلی این پایان نامه با پژوهش تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران تفاوت اساسی وجود دارد؛ اما پرداختن به مبحث شیشه‌گری و تزیینات مرتبط با آن وجه اشتراک میان این دو پژوهش است که می‌توانند به عنوان مبحثی جداگانه در طرح‌ها و مقالات دیگر مورد تحلیل و آسیب شناسی عمیق‌تر قرار گیرند.
– رساله کارشناسی ارشد محمد اتحادی‌نیا با موضوع مطالعه تطبیقی آثار هنری در تمدن شهر سوخته و جیرفت، موسسه آموزش عالی جهاد دانشگاهی استان یزد– دانشکده هنر و معماری، سال 1392 به راهنمایی استاد زنده‌یاد مهرانگیز مظاهری:
پایان‌نامه فوق مباحثی از ویژگی‌های منحصر به فرد تاریخی دو تمدن کهن شهر سوخته و جیرفت را بیان کرده است و با تطبیق و بررسی تولیدات هنری این دو تمدن سعی در بازگشایی وجوه پنهان هنری این دو تمدن دارد. در این پژوهش عوامل محیطی تأثیر گذار در ساخت تولیدات هنری مورد بررسی قرار گرفته و به بیان تازه‌ای از این نوع بررسی‌ها دست یافته است. یکی از تولیدات مورد بحث در این پایان نامه زیورآلات مکشوفه شهر سوخته است. این مبحث به عنوان وجه اشتراک میان دو پژوهش از منظر پرداختن به فرم‌ها و اشتراکات منقوش این زیورآلات با زیورآلات آبگینه حائز اهمیت است.
– رساله کارشناسی ارشد نرجس کریمی با موضوع هنر معاصر ایران در رویکرد به بازار جهانی هنر، دانشگاه الزهرا سال 1390، به راهنمایی زهرا رهبرنیا:
در این طرح موضوع بازار جهانی هنر مطرح گشته است. نگارنده‌ی پایان‌نامه چنین پرداخته است که هنرمندان پیشروی ایران، تحت تأثیر مسائل جهانی شدن و دغدغه‌های محلی/ جهانی آن قرار دارند؛ اما به دلیل کم‌رنگ شدن تأثیر حامیان دولتی، هنرمندان نیز برای همراهی با شرایط حامیان خصوصی ایرانی و بازارهای بزرگ جهانی خلاقیت خود را تحت تأثیر سلیقه خریدار محدود می نمایند. این پایان نامه با بررسی عمیق شرایط و اوضاع بازارهای هنری امروزه‌ی ایران و جهان وجه مشترکی را در شناخت بازارهای جهانی هنر و صنایع دستی با پژوهش تحلیل ساختاری و زیبایی شناسی زیورآلات آبگینه معاصر ایران دارد. لذا حرکت موازی این دو طرح می تواند موجب آسیب شناسی و آشنایی دقیق‌تر با مواضع موفقیت آمیز بازار هنر گردد.
1-6 روش و فنون اجرایی پژوهش
این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش پیمایشی می باشد. از سوی دیگر از آنجا که جهت تحقق نتایج تحقیق ابتدا به توصیف و آنگاه تحلیل پرسش نامه های نظر سنجی که توسط مشتریان پاسخ داده شده اند، می پردازد، لذا روش انجام آن نیز توصیفی – تحلیلی است. که روش تحلیلی آن از نوع رتبه بندی می باشد. در این تحقیق اطلاعات مورد نیاز به سه طریق مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی ،مصاحبه‌های تخصصی و پرسش‌نامه جمع‌آوری شده‌اند.این پژوهش با استفاده از مستندات، در زمینه صنایع دستی ایران، شیشه های آبگینه و سایر منابع مرتبط، که در ارتباط با فرضیات تحقیق بوده اند، پیشینه موضوع را مدون کرده است. بر اساس این مبانی و استفاده از همفکری و راهنمایی اساتید محترم راهنما و نیز مصاحبه با برخی از خبرگان در دسترس، پرسشنامه طراحی و پس از تعیین روایی شاخص‌ها و عوامل از ایشان نظرسنجی میدانی به عمل آمد. در نهایت بر اساس داده‌های بدست آمده از پرسش‌نامه‌های جمع‌آوری شده، با استفاده از آزمون‌های مناسب آماری (آزمون t برای تک گروهی و روش رتبه بندی فریدمن) فرضیات تحقیق مورد بررسی و آزمون قرار گرفتند. جامعه آماری پرسشنامه‌ها خریداران ایرانی و ساکنان ایرانی و خارجی فرای مرزهای ایران هستند. داده‌های جمع‌آوری شده از طریق پرسشنامه فارسی و انگلیسی مدون گشته و نتایج بیانگر تأثیر عوامل کیفیت اثر بر تصمیم خریدار می‌باشد و رتبه‌بندی عوامل نشان می‌دهد که اولویت عوامل کیفی اثر بر تصمیم خرید افراد که شامل خریداران داخلی و خارجی می‌باشد به چه صورت است و استعداد و ویژگی بارز و منحصر به فرد که باعث رضایت‌مندی مخاطب، قرار گرفته کدام است، علاوه بر آن استفاده از رتبه‌بندی مناسب و تأثیر آن در عرضه بازارهای داخلی و جهانی معتبر به چه صورت می‌باشد.
1-7 معرفی جامعه آماری و نمونه‌ها
در بخش معرفی روش‌ها و تکنیک‌های متفاوت کار، از انواع روش‌ها که مشتمل بر 14 شیوه‌ی ساخت است تصاویری به عنوان نمونه آورده شده است. همچنین در بخش جمع‌آوری میدانی اطلاعات که به صورت پرسشنامه در اختیار افراد قرار گرفته است و مشتمل بر 200 فرد به عنوان مشتری فرضی از جامعه‌ی آماری بی نهایتی است که احتمال خریداری محصول را دارند. این افراد منتخب از ایرانیان داخل کشور و ساکنان ایرانی و خارجی خارج از کشور هستند و معیار انتخاب این افراد شناسایی بازارهای جهانی و اقبال زیورآلات آبگینه در میان اقشار مختلف در جوامع جهانی بوده است که پرسش‌های گزینشی از این افراد در قالب پرسشنامه‌های فارسی و انگلیسی در اختیار آنان قرار گرفته است. نتایج این پرسشنامه‌ها به صورت جداول آماری استنتاج نهایی پژوهش را ساخته و موجب تدوین گزارشی شده است که پاسخ‌گوی سؤالات پژوهش می‌باشد.
1-8 محدودیت‌های پژوهش
این پژوهش به تحلیل ساختاری در زیورآلات پرداخته است و به معیارهای هنری آثار، جهت عرضه در بازارهای جهانی اشاره دارد و تهیه و تدوین جداول این پژوهش از نظرسنجی حاصل آمده است. از محدودیت‌های این پژوهش می‌توان به این مورد اشاره کرد که با وجود عرضه زیور‌های آبگینه ایرانی در کشور‌های دیگر به علت عدم دسترسی جهت نظر سنجی حضوری با خریداران خارجی، پرسشنامه‌های فارسی در میان خریداران ایرانی که ساکن ایران یا مقیم خارج از کشور بوده و به صورت توریست به ایران سفر کرده بودند، توزیع گردیده است و پرسشنامه‌های انگلیسی خریداران غیر ایرانی به صورت غیر حضوری و از طریق ارسال اینترنتی مدون گشته است و محدودیتی در جهت برخورد مستقیم خریدار با اثر و پرسش‌های مستقیم با وی وجود داشت. از دیگر مواردی که می‌توان به عنوان محدودیت پژوهشی در این حیطه‌ی موضوعی از آن یاد کرد کمبود منابع مکتوب تحقیقی است که به طور مستقیم با موضوع بحث مرتبط باشد که این خود منجر به ایجاد محدودیت‌های در جمع آوری پیشینه‌ی پژوهش گشته است.
فصل دوم:
تاریخچه شیشه‌گری و بررسی ساز و کار معاصر اقتصاد جهانی هنر
2-1 شناخت شیشه
شیشه جسمی است بی رنگ، سخت، سوگذران و پشت پیدا و در مکان های زندگی برای گذر دادن روشنی و حفظ کردن زیستگاه ها از اثرات جوی ، بویژه برف و باران و باد و کم و زیاد شدن گرما مصرف می شود. در فارسی به آن آبگینه می گویند و در عربی زجاج و در فرانسه آن «وره1» و ایتالیایی آن «ویرو2» است.
شیشه از 5 هزار سال پیش ساخته شده است و برای پوشاندن روزنه های روشن ابنیه آن را به شکل جام که کمی تو گرد به نظر می‌رسید، می‌ریختند. این نوع شیشه‌ی جام به صورت وارونه در (جامگاه) در بام خانه ها و گرمابه ها کار می گذاشتند. از این رو امروزه همه شیشه های در و پنجره را شیشه جام می نامند.
شیشه بجز موارد مصرفی تزئینی برای شیشه‌های آزمایشگاهی،و علمی،آئینه، شیشه جام، شیشه های سفره، بسته بندی، شیشه‌های رنگی، الیاف شیشه ای و غیره نیز مصرف می‌گردد.
تا سده 19 ، جهت شکل دادن، شیشه آن‌را می‌ریختند (ریخته گری) و یا در آن می‌دمیدند، هنوز هم در شیشه سازی هنری به همین روش کار می کنند. در اواخر سده نوزدهم، در صنعت شیشه سازی، ماشین آلات وارد عرصه‌ی شیشه سازی شد و پیشرفت کرد تا آنجا که امروزه، صنعت انبوه سازی شیشه به طور کامل ماشینی شده است.
سختی شیشه 6 تا 7 و وزن آن 5/2 ( تا 8/2 برای شیشه های سربی یا کریستال) است. شیشه را با الماس یا چرخک فولادی خراش می دهند و با خم کردن آن‌را به دو تکه تقسیم می کنند. شیشه در برابر اثر مواد شیمیایی پایدار است و تنها اسید فلوئوریدریک (FH) آن را می خورد.
ماده اصلی شیشه سیلیس است. شیشه سیلیسی خالص در برابر اثرهای جوی پایدار است. جسم های گدازآور در شیشه سیلیکاتهای درست می کنند که پایداریشان در برابر اثرهای جوی کم است.
بویژه K2SiO3 و Na2SiO3 که به کندی در آب حل می شوند و هوای گرم نمناک در آنها اثر می کنند و از این رو است که شیشه گلخانه ها و رختشوی‌خانه ها بعد از مدتی تار می شوند و سوگذران آنها کم می شود.
گرمارسانی و برق رسانی شیشه کم است. تاب فشاری شیشه 60 تا 120 است و تاب کششی آن 30 تا 90 می‌باشد. تاب خمشی آن 40 N/mm2 است و ضریب برجهندگی آن 70.000 N/mm2 است. تاب ضربه ای شیشه ای کم است این است که با ضرب زدن می شکند دربرابر کم و زیاد شدن گرما فوقالعاده حساس است و در آن تنش پیدا می شود و می ترکد که برای جلوگیری از خرد شدن شیشه در برابر گرمای زیاد و یا ضربه شیشه های نشکن و نسوز می سازند. (حامی، 1373، 22)
شیشه های باستانی در مقابل آب غیر مقاوم بودند ولی امروزه شیشه هایی به نام « سودالایم سیلیکات» ساخته شده که در مقابل آب پایدارند همچنین شیشه‌هایی با ضریب حرارتی بالا به نام شیشه‌های «برو سیلیکات» (کارخانه پیرکس) شناخته شدند شیشه‌های مقاوم در برابر مواد شیمیایی را شیشه‌های «آلومینوسیلیکات» می‌گویند. لازم به ذکر است که شیشه های آزمایشگاهی را اغلب از ترکیب شیشه های پیرکس و آلومینوسیلیکات می سازند تا هم در برابر گرما و هم برابر مواد شیمیایی مقاوم باشند به آنها شیشه های « آلومینوبروسیلیکات» می گویند.
2-2 تاریخچه ی مختصری پیرامون کشف شیشه های رنگی
تولید شیشه ی رنگی در دنیای باستان در حقیقت امری اجباری بوده است ، چرا که برای رنگی کردن شیشه باید از اکسید فلزات گوناگون استفاده کرد و اکسید فلزاتی چون آهن که باعث به وجود آمدن رنگ سبز در سایه های مختلف در شیشه می شود به طور طبیعی در شن مورد استفاده ی شیشه گر وجود داشت. تا قبل از سال 800 ق.م هنرمندان شیشه گر قادر به جدا کردن این ناخالصی نبودند و بالطبع نمی‌توانستند شیشه ی بی رنگ تولید کنند.
شواهد تاریخی باستان شناسی نمایانگر این حقیقت است که شیشه ی رنگی به صورت مهره های تزئینی ریز و درشت حدود بیش از هزار سال رقیب سنگ های قیمتی بود که دسترسی به آنها برای عموم به مراتب دشوار تر از شیشه بود ، به همین دلیل استفاده از شیشه در بین ملل گوناگون متداول بود. فی المثل قدیمی ترین مهره های مکشوفه ی شیشه ای از مصر علاقه ی این مردم را به سنگ هایی چون فیروزه، لاجورد، یشم قرمز و سنگ سماک نشان می‌دهد، که از آنها در جواهر سازی استفاده می کردند. دستور ترکیب اکسید فلزات مختلف به ماده ی اصلی برای ساختن شیشه های رنگی، برروی یک سری از گل نوشته های مکشوفه از حفریات کتابخانه‌ی آشور بانیپال در نینوا با تمامی جزئیات آورده شده است. اشاره به این نکته ضروری است که ترکیب اکسید فلزاتی چون منگنز و آهن، برای به وجود آوردن شیشه های رنگی، برای اولین بار به احتمال قوی به صورت تصادفی صورت گرفته است، لکن استفاده از اکسید فلزات دیگری چون مس، سرب، کبالت (فلز لاجورد) و سنگ سرمه باید به صورت ارادی و دانسته صورت گرفته باشد، (علی اکبرزاده کرد میهنی، 1372 ، 25)ازمس برای رنگهای سبز و قرمز یاقوتی، از کبالت برای آبی سیر، از منگنز برای بنفش، از آهن برای رنگ‌های سبز، قهوه‌ای، سیاه و از قلع برای سفید یخی رنگ استفاده می کردند. (مالونی، 1366 ، 76)
جدول 2-1 اکسید‌ها و رنگ‌ آن‌ها
اکسید آهنسبز مایل به آبیسبز مایل به زرددی اکسید منگنزارغوانی (زرشکی)سلینیمصورتیگوگردزرد کهرباییاورانیمسبز فلورسانسزرد همراه فلورسانس سبزسولفور گوگردشیری
2-3 تاریخچه شیشه‌گری ایران
2-3-1 شیشه گری در دنیای باستان
طبق روایات پلینی ظاهرا زمانی یک کشتی فینیقی که در کار تجارت ابسیدین بود به طور تصادف در منطقه ای که ماسه و قلیا به طور طبیعی در کنار هم قرار داشتند به گل نشست.
دریانوردان در ساحل دریا آتش روشن می کنند وجود قلیا ( شوره یا نیترات پتاسیم) در ساقه هیزم های خشک شده مصرف و یا احتمالا در سنگ چینی اطراف اجاق آتش موجب ذوب ماسه و پیدایش قطعات شیشه از ترکیب این دو می شود. (ماسه + نیترات پتاسیم)
چون دریانوردان فنیقی با شیشه طبیعی و ظاهر آن کاملا آشنا بودند متوجه ارتباط این دو شده و از آن پس ساخت شیشه های مصنوعی آغاز و وارد بازار شد. در واقع آشنایی دریانوردان فنیقی با شیشه و تصادف حضور ماسه و قلیا در کنار هم پیش شرط های ابداع این ماده مفید وزیبا را فراهم کرد.
در سالهای پایانی عصر حجر بین 4 تا 6 هزار سال ق.م که به عصر حجر صیقلی معروف است دوران تراش و صیقلی سنگ بوده است و در همین دوره در مناطقی چون «سیسیل» و «ساردنی» که دارای معادن زیادی از سنگ شیشه «ابسیدن» بود ، تراش و صیقل سنگ شیشه نیز کاملا رواج داشت. و حتی فروش قطعات زیبای تراش و صیقل خورده سنگ شیشه به صورت یک تجارت پر سود درآمده بود.
دوران ما قبل تاریخ با چهار دستاورد مهم خود یعنی کشف آتش، تراش و صیقل سنگ، سفالگری، و ذوب مس جایگاه ویژه‌ای در تاریخ تکامل صنعت شیشه دارد. (قلی زاده و رستخیز، 1393)
قدیمی ترین ردیابی که از شیشه های طبیعی صیقل یافته به دست آمده است به سال 3500 ق.م می رسد. این قطعه در قبری در تبس3 در سواحل رود نیل پیدا شده است و ابعاد آن حدود 5/9.5 میلیمتر است.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید