6. 19. 1. 2. نظریه روانشناسی52
گفتار دوم: بررسی پژوهش های پیشین54
1. 2. 2. پژوهش های پیشین داخلی:54
2. 2. 2. پژوهش های پیشین خارجی:62
گفتار سوم : چارچوب نظری65
1. 3. 2 . فهرست مقوله های تحقیق68
2. 3. 2 . مدل پژوهش:69
3. 3. 2. سوالات تحقیق70
2. 3. 3. 2. فرضیه های پژوهش:71
فصل سوم: روش شناسی پژوهش72
مقدمه:73
1. 3. نوع و روش تحقیق:74
2. 3. تعریف مفاهیم،مقوله ها و زیر مقوله ها76
1 . 2. 3. تعریف مفاهیم:76
2 . 2. 3. تعریف عملیاتی مقوله ها77
3. 3. واحد ثبت:81
4. 3. واحد تحلیل:81
5. 3. جامعه آماری:81
6. 3. روش نمونه گیری:81
7. 3. حجم نمونه:82
8. 3. زمان:82
9. 3. تکنیک گردآوری اطلاعات:82
10. 3. تکنیک پردازش داده ها:83
11. 3. اعتبار و روایی تحقیق:83
فصل چهارم: بررسی یافته های پژوهش85
مقدمه:86
1. 4 . بررسی یافته های توصیفی87
2. 4. بررسی یافته های تحلیلی115
فصل پنجم: جمع بندی و نتیجه گیری116
مقدمه:117
1. 5. پاسخ به سوالات پژوهش118
2. 5. نتیجه گیری122
1. 2. 5نتیجه گیری توصیفی122
2. 2. 5. نتیجه گیری تحلیلی:124
3. 5. پیشنهادها:125
1 . 3 . 5. پیشنهادی های کاربردی125
2 . 3 . 5. پیشنهاد های پژوهشی126
4 . 5 . محدودیت های پژوهش:127

فهرست جداول
جدول1: توزیع فراوانی جنسیت صاحب صفحه92
جدول 2: توزیع فراوانی موضوع صفحات دینی94
جدول 3: ایمیل به جرء فیس بوک و وبسایت96
جدول 4:نمودار عکس نگاره رویه98
جدول5: فراوانی محتوای نگاره رویه100
جدول6: توزیع فراوانی هموندها102
جدول7: توزیع فراوانی استاتوس ها و پست ها103
جدول 8: توزیع فراوانی مضامین استاتوس ها و پست ها105
جدول9:توزیع فراوانی جنسیت نویسنده استاتوس ها و پست ها106
جدول 10: توزیع فراوانی عکس های استاتوس108
جدول11: توزیع فراوانی استاتوس ویدیویی و مدیا110
جدول 12: توزیع فراوانی موضوع غالب کامنت ها112
جدول 13: توزیع فراوانی موضعگیری استاتوس نسبت به فرقه ها و اعتقادات انحرافی114
جدول14: مقایسه میانگین میزان اشتراک صفحه (like) برحسب وضعیت گستره روابط تعاملی116
جدول15: مقایسه میانگین میزان اشتراک صفحه (like) برحسب نوع موضوع118
جدول16: مقایسه میانگین میزان اشتراک صفحه (like) برحسب وضعیت نوع محتوای استاتوس های صفحات………………..119
فهرست نمودار
نمودار 1: جنسیت صاحب صفحه92
نمودار 2: موضوع صفحات دینی94
نمودار3: ایمیل به جرء فیس بوک و وبسایت96
نمودار 4: عکس نگاره رویه98
نمودار5: محتوای نگاره رویه100
نمودار6: هموندها102
نمودار7: استاتوس ها و پست ها103
نمودار 8: مضامین استاتوس ها و پست ها105
نمودار9: جنسیت نویسنده استاتوس ها و پست ها106
نمودار 10: عکس های استاتوس108
نمودار11: استاتوس ویدیویی و مدیا110
نمودار 12: موضوع غالب کامنت ها112
نمودار 13: موضعگیری استاتوس نسبت به فرقه ها و اعتقادات انحرافی114
نمودار14: مقایسه میانگین های میزان استفاده برحسب گستره روابط……………………………………………………………………………………….119
نمودار 15: مقایسه میانگین های میزان استفاده برحسب نوع محتوای استاتوسهای صفحات……………………………………………….122
فصل اول: کلیات پژوهش
پیشگفتار:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

اینترنت به عنوان یکی از مهم ترین ابداعات بشر در قرن اخیر، با قابلیت ها و کارکردهای متعدد و گسترده اش، بخش های مختلف زندگی انسانی را تحت تاثیرات مثبت و منفی خود قرار داده است. مبنا و هدف اصلی اینترنت، برداشتن فاصله جغرافیایی میان انسان های سراسر دنیا و ایجاد تحول در عرصه ارتباطات و تبادل اطلاعات است.
اینترنت، کار خود را به عنوان ابزار ارتباط دانشمندان و خصوصا جهت تبادل داده ها و منابع تحقیقاتی، یا به عبارتی جهت خلق اجتماعی علمی شروع کرد و به مرور زمان توانست خود را تا سطح برقراری ارتباط بین افراد از طریق پست الکترونیکی ارتقا بخشد. پس از مدتی، اینترنت به منزله فضایی جدید جهت بسط فعالیتهای تجاری در امور نقل و انتقالات مالی، بازاریابی و همچنین ابزار پیگیری برای مصرف کنندگان، مورد توجه واقع شد. وبلاگ ها و وب سایت ها، نرم افزارهای گفتگوی آنلاین، سرویس های پست الکترونیک و … امکانات جدیدی بودند که در پرتو اینترنت و شبکه جهانی وب، در اختیار کاربران قرار گرفتند.
در حالی که هنوز هیچ کس تصور نمی کرد که روزی جنبه اجتماعی اینترنت، به صورت کاربرد اصلی آن درآید، شبکه های اجتماعی اینترنتی پای به عرصه وجود گذاشتند. این موضوع در بین کاربران اینترنت چنان مورد استقبال قرار گرفت که به جرات می توان گفت یکی از تاثیرگذارترین سرویس های ارائه شده در اینترنت و وب که در سالهای اخیر تحول شگرفی در نظام اجتماعی کشورهای مختلف به وجود آورده، شبکه های اجتماعی بوده است. شبکه های اجتماعی، نسل جدیدی از پایگاه هایی هستند که این روزها در کانون توجه کاربران شبکه های اینترنت قرار گرفته اند. این گونه پایگاه ها بر مبنای تشکیلات آنلاین فعالیت می کنند و هر کدام دسته ای از کاربران اینترنت با ویژگی خاص را گرد هم می آورند.
شبکه های اجتماعی را گونه ای از رسانه ها می دانند که امکان دستیابی به شکل جدیدی از برقراری ارتباط و به اشتراک گذاری محتوا در اینترنت را فراهم آورده اند.
جهان انسانی به موازات پیشرفت و بهره مندی از فن آوری نوین ارتباطات و اطلاعات و شکل گیری شبکه های اجتماعی مجازی، با سرعت و شتاب، در حال گذار از یک جامعه شبکه ای است.
شبکه های اجتماعی به مثابه پدیده ای نوین از نسل جدید وب، توانسته است با بهره گیری ازفن آوری های نوین ارتباطی، آرمان های انسان ها را در همه حوزه ها گسترش دهند به طوری که با توجه به برخورداری از ظرفیت های مناسب، شرایط را برای توسعه در تمامی ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی ایجاد می کنند. در راستای تغییر و تحولاتی که شبکه های مجازی در تمام زندگی بشر بوجود آوردند دین نیز وارد این تغییر و تحولات شد. واقعیت مجازی شدن دین، منعکس کننده ظهور دین در جهان جدیدی است که از آن می توان به جهان مجازی و یا جهان واقعی مجازی و یا جهان مجازی واقعی تعبیر شود.
صنعت مربوط به این جهان که می توان از آن به جهان جایگزین یا جهان دوم نیز تعبیر کرد، می کوشد تا تمامی حس دینی اعم از اعتقادات دینی، مراسم و شعائر دینی و مبارزات دینی را به فضای واقعی مجازی منتقل کند.
1 .1. طرح مسئله
بر اثر تحولات شتابان جهان مجازی”عرصه دین و دین باوری” به شدت دچار تحول شده است. این تحولات ممکن است آسیب زا و بحران آفرین باشد و امنیت دینی را به خطر اندازد و یا فرصت هایی را ایجاد کند. در گذشته دست کم در ایران، نظام دینی تا اندازه بسیاری، در مکانهایی همچون حوزه های علمیه فعالیت داشت و یا در دست کسانی همچون عرفا بود که در حاشیه ی حوزه فعالیت داشتند و همچنین ساختارهایی همچون مسجدکه واعظان و سخنرانان آنجا را اداره می کردند یا در ساختارهای فرعی همچون خانقاه عرضه می شد. خود همین ساختارها که مثلثی و تا اندازه بسیاری، در عرصه دیجیتالی به چالش دچار شده اند. نه تنها از درون مرزهای ملی تکثر در عرصه دین در حال شکل گیری است، بلکه از ورای این مرزها نیز تفسیرها و رویکردهای گوناگونی در حال عرضه است؛ مثلاً در اسلام، شاخه های گوناگون مذاهب تشیع و تسنن، همچنین برخی بدعت آفرینان وجود داشته اند؛ در هر حال این دین در طول تاریخ اولاً همواره در جغرافیای خود زیسته و چندان با مخالفت برخورد نداشته، دوم این که شبهات و بدعت ها در طول سالیان درازی به وجود آمده اند؛ بنابراین یک نسل با موارد معدودی از شبهات یا اندیشه های متفاوت برخورد داشت.
اکنون در عصر اینترنت، همه شبهات، رویکردها و اندیشه های انباشته شده ی تاریخ درباره اسلام،همانند شیطان پرستی، شامانیسم، بت پرستی، هیچ پرستی، همه پرستی و … در حال عرضه است؛ یعنی انسان با سواد دینی سنتی به جهانی ورود می یابد که شبهات هزار ساله و هزار خرقه ای همزمان، به او عرضه می شود؛ بدون آنکه از ابزار و لوازم کافی شبهه و داوری در مورد داشته ها و باورهای خویش برخوردار باشد.
این پدیده می تواند فرصتی برای تفکر، تعقل، بازاندیشی عمیق تر و پالایش مناسک، آیین ها و احساسات دینی باشدو به یک نسل کمک کند تا انسانها بتوانند متکثرتر با یک تجربه بشری،جغرافیایی و تاریخی، مفهوم دین را تعریف کنند؛ مفهومی که این چنین خدشه دار نباشد.
اما در صورتی که این فرایند مدیریت نشود، ممکن است بزرگترین چالش تلقی شود و همین اتفاقاتی رخ دهد که آمارهایی در مورد شیطان پرستی وجود دارد، سالی چند پیغمبر و خدا ظهور می کند و…..( منتظرقائم،1390 :44،45)
حجم بالای کاربران شبکه های مجازی در ایران و زندگی در این فضا این موضوع را امری مهم برای تحقیق می سازد. نگرشهای متفاوت از سوی مخاطبان، سیاستگزاران و دولتمردان به مقوله شبکه های اجتماعی و سعی در مسدود کردن و محدود کردن این شبکه ها و از سوی دیگر اشتیاق کاربران اینترنت، مخصوصا جوانان برای پیوستن به این شبکه ها این سوال را مطرح می کند که آیا شبکه های اجتماعی(فیس بوک) می توانند به خدمت دین درآیند؟
0102 اهمیت و ضرورت تحقیق
رابطه دین و رسانه قدمتی حداقل از زمان اختراع چاپ دارد. از آن زمان تا به حال، ایجاد ارتباط صحیح و موثر بین دین و رسانه و تنظیم ساز و کار و ارائه همکاری هایی که به برقراری ارتباط موثر بین آن ها کمک کند همواره مورد توجه بوده است( جوادی یگانه و عبداللهیان،1388: 115).
امروزه شبکه های اجتماعی با در نوردیدن مرز های جغرافیایی، به خواستگاه و محل پیدایش تفکرات مختلف و گسترده و ماندگاری برای عرصه ایده ها و اندیشه ها تبدیل شده است به همین دلیل شبکه های اجتماعی باید در حوزه های مختلف مورد توجه قرار گیرد. در عرصه تعاملات دینی این فضا و ظرفیت های آن، می تواند فرصت مناسبی برای طرح اندیشه های دینی به حساب بیاید. امروزه ارتباطات دینی به عنوان یک علم میان رشته ای و البته علم جدید و گسترده، نیازمند مطالعه و تحقیق است.
به نظر می رسد مهم ترین پیامد منفی که ترویج و گسترش این شبکه اجتماعی می تواند در جامعه امروز داشته باشد تبلیغات ضد دینی و القای شبهات به منظور تخریب باورها و اعتقادات در این رسانه است که مسئولان و دست اندرکاران جامعه با توجه و شناخت کامل این شبکه اجتماعی محبوب جوانان (فیس بوک)وآگاهی از فرصت ها و تهدید های این فضا که با تحقیق و پژوهش مشخص می شود زمینه را برای برنامه ریزی های هوشمندانه و متناسب با ظرفیت های جامعه انجام دهند و به جای پاک کردن صورت مسئله و اعمال فیلترینگ به استفاده از فرصت های این فضا بپردازند.
از آنجا که جوانان ساعات زیادی را صرف گذراندن در شبکه اجتماعی فیس بوک می کنند فضای مناسبی است که مسئولان و افرادی که دغدغه پرداختن به مسائل دینی را دارند با انجام پژوهش ها و شناخت آن و هماهنگ کردن این فضا با شرایط فرهنگی و اجتماعی جامعه گام مثبتی در جهت تقویت باورهای دینی جوانان بردارد. از ضرورت و اهمیت این تحقیق این است که امکان شناخت صحیح تر و بهتر صفحات دینی فیس بوک را فراهم می آورد.
3 . 1. اهداف تحقیق:
کاربران شبکه های اجتماعی به شکل خیره کننده ای در حال افزایش بوده و افراد به خصوص جوانان مدت زیادی را صرف حضور در این شبکه ها می کنند. از جمله محبوب ترین شبکه های اجتماعی که کاربران زیادی در کل دنیا و از جمله کشور ما دارد، فیس بوک است. این حضور مستمر با عنوان کاربران فعال هنگامی که با دیدگاهها، نظرات و فرهنگ متفاوت مواجه می شوند به طور جدی از نظرفرهنگی دچار چالش شده و همین چالش ها دیدگاه افراد را دستخوش تغییر می کنند.
در این میان مفاهیم و مبانی دینی از تحولات شگرف فیس بوک مستثنی نبوده و از آثار و پیامدهای متاثر آن، مصون نمانده است. با وجود اینکه حوزه ادیان و مذاهب از وسعت و پیچیدگی بسیار فراوانی برخوردار است، طرح مباحثی در ارتباط با آن در این شبکه جهانی، بخش قابل توجهی از فکر و ذهن کاربران را به خود اختصاص داده است.
در زمان های گذشته با استفاده از ابزارهای ساده و در محدوده خاص به تبلیغ احکام و معارف الهی پرداخته می شد، اما امروزه وسعت علوم و فنون مختلف و ارتباط نزدیک میان جوامع و ادیان گوناگون، بهره مندی از شیوه های نوین اطلاع رسانی را گوشزد می کند.
امروزه فضای مجازی به خاستگاه و محل پیدایش تفکرات مختلف و گسترده و به محل عرضه ی ایده ها و اندیشه ها تبدیل شده است. به همین دلیل فضای مجازی باید در حوضه های مختلف مورد توجه قرار گیرد. در عرصه ی تعاملات دینی این فضا و ظرفیت های آن، می تواند فرصت مناسب برای طرح اندیشه های دینی به حساب آید.
1 . 3. 1 هدف اصلی تحقیق :
تحلیل محتوای مطالب صفحات دینی فیس بوک فارسی زبان است.
2 . 3. 1 اهداف فرعی:
توصیف و تبیین ادبیات نظری حوزه ی دین و رسانه
شناخت سبک ها و محتوای صفحات دینی فیس بوک
بررسی شناسایی تاثیر عوامل محتوایی صفحات بر میزان گرایش و استفاده از آنهاست.
بررسی تصاویر صفحات دینی فیس بوک
بررسی استاتوس ها و پست های صفحات دینی فیس بوک
بررسی دیدگاههای نظری در مورد دین و رسانه
4 . 2 سوالات تحقیق
صفحات دینی چه اهمیتی در فضای فیس بوک دارند؟
چه نوع مطالبی در صفحات دینی فیس بوک بوک درج می شود؟
آیا صاحبان صفحات دینی فیس بوک بیشتر مردان هستند یا زنان؟
در صفحات دینی فیس بوک هموندهای مرد بیشتر فعالیت دارند یا هموندهای زن؟
با توجه به اعمال فیلتر در ایران آیا صاحبان و اداره کنندگان صفحات دینی که دغدغه پرداختن به مسائل دینی را دارند راههای ارتباطی دیگری را برای کاربران خارج از محیط فیس بوک قرار داده اند؟
آیا صاحبان صفحات دینی هویت خود را بیان می کنند؟
مخاطبان صفحات دینی فیس بوک چه عکس العملی در قبال مطالب منتشر شده در این صفحات دارند؟
آیا صفحات دینی در فیس بوک باعث جلب نظر کاربران شده است؟
آیا نویسندگان صفحات دینی بیشتر نظرات خویش را می نویسند یا از دید بزرگان جامعه ی دینی ؟
آیا مطالب صفحات دینی فیس بوک شامل مطالب دینی و غیر دینی است؟
آیا مطالب دینی فیس بوک در جهت رضایت و خشنودی کاربران است؟
کامنت ها بیشتر در جهت تایید مطالب دینی است یا رد آنان؟
5 . 1 . فرضیه های پژوهش
بنظر می رسد بین گستره روابط ( فرا فیس بوکی و درون فیس بوکی) صفحات و میزان اشتراکات و یا لایک ها ( به عنوان معرف میزان علاقه و گرایش به صفحه) رابطه معنی داری وجود دارد.
بنظر می رسد بین نوع موضوع صفحه (مناسبتی و غیر مناسبتی) و میزان اشتراکات و یا لایک ها ( به عنوان معرف میزان علاقه و گرایش به صفحه) رابطه معنی داری وجود دارد.
بنظر می رسد بین نوع محتوای استاتوس های صفحه و میزان اشتراکات و یا لایک ها ( به عنوان معرف میزان علاقه و گرایش به صفحه) رابطه معنی داری وجود دارد.
پژوهشگر امید دارد با تدوین این تحقیق زمینه های مناسب و مساعدی در جهت بهبود محتوای صفحات دینی فیس بوک برای استفاده ی مطلوب از این فضای رسانه ای جهانی و مردم محور فراهم و بستری به منظور نشر و ترویج ارزش های دینی ایجاد شود و همچنین فضایی برای مدیران و تصمیم گیرندگان فرهنگی مهیا کند تا با روش های نوین تبلیغی گام های موثرتری بردارند.
6 . 1 . تعریف نظری برخی مفاهیم :
تحلیل محتوا: یک شیوه تحقیقی است که برای تشریح عینی، منظم و کمی محتوای آشکار پیام های ارتباطی به کار می رود(بدیعی،1380: 7).
صفحات دینی: صفحات دینی به مباحث مذهبی و دینی می پردازد و کاربران آن ها مذهب و علایق مذهبی خود را با نگاه خود بررسی می کند و اعتقادات خود را در قالب متن، تصویر و ویدئو و… به نمایش می گذارند.
فیس بوک: یک سایت اجتماعی است که توسط سازنده جوان خود مارک زاکر برگ در چهارم فوریه 2004 راه اندازی شد. این سایت هم اکنون از نظر تعداد کاربران عضو و نیز از نظر کارشناسان در زمینه سایت های اجتماعی، برتر از مای اسپیس و امثال آن و در حقیقت در زمینه کاری خود سایت شماره یک جهان محسوب می شود.
فارسی زبان: به بخشی از اقوام ایرانی‌تبار که زبان فارسی زبان مادری شان است گفته می‌شود(ویکی پدیا)
فصل دوم: بررسی ادبیات نظری پژوهش
مقدمه
فصل دوم پژوهش حاضر به بررسی ادبیات نظری پژوهش می پردازد. ابتدا در گفتار اول مبانی نظری پژوهش مورد بحث قرار گرفته است که مبحث شبکه های اجتماعی را از زوایای مختلف مانند تاریخچه شبکه های اجتماعی در جهان و ایران، تعریف لغوی و اصطلاحی، ویژگی ها و کارکردهای شبکه اجتماعی مورد بررسی قرار داده است. در گفتار دوم نظریه ها و چارچوب نظری آورده می شود. و در نهایت، در گفتار سوم به بررسی پژوهش های پیشین پیرامون موضوع در ایران و خارج از کشور پرداخته می شود
گفتار اول: مبانی نظری پژوهش
1 . 1 . 2 . رسانه های نوین خالق جهان نوین :
تامپسون1 در مورد رابطه ی رسانه ها و جامعه ی مدرن به خوبی به نقش عظیم رسانه ها در دوران مدرنیته و ساختن جامعه و فرهنگ مدرن اشاره دارد. از دیگر سو، نه تنها رسانه های قدیمی نقش مهمی در جامعه ی مدرن داشتند، بلکه رسانه های نو این نقش را به حد اعلی رسانده اند. جهان سراسر رسانه ای شده، جهان نمود واره ها است، که به تعبیر بودیار حاصل رسانه های نوین است(بودیار ، 1381:119 ).
به بیان لیستر رسانه های نوین را می توان مجموعه ای از روش ها و اعمال اجتماعی ارتباط، بازنمایی و بیان نامید که از رایانه ی دیجیتال، چند رسانه ای و شبکه ای شده و شیوه های بکارگیری این ماشین که کار در سایر رسانه ها از کتاب گرفته تا فیلم، و از تلفن گرفته تا تلویزیون را دچار استحاله کرده است، مدد می جوید(لیستر،2003:22).
این رسانه های نو که به جامعه ی شبکه ای و جامعه ی اطلاعاتی مشهور شده اند، نقش به سزایی دارد. به نظر محققان این صنعت به ظهور جامعه ای به موازات جهان واقعی منجر شده است چیزی که آن را دو فضایی شدن می نامند(کوثری ،1386:34).
2 . 1 . 2 . جامعه ی شبکه ای و اجتماعات مجازی:
وبستر3 در کتاب جامع خود به نام نظریه های جامعه ی اطلاعاتی، شکل گیری این مفهوم را به خوبی بررسی کرده است. به نظر وبستر درست بعد از نظریه ی پیشگامانه ی دانیل بل4، با عنوان جامعه ی پسا صنعتی است که مفهوم جامعه ی شبکه ای و جامعه ی اطلاعاتی مورد توجه قرار می گیرد.
البته تعابیر نظریه پردازان مختلف ( برای مثال گیدنز، کاستلز ، بل ، شیلر ، و هابر ماس 5) درباره ی اینکه جامعه ی اطلاعاتی چیست، یکسان نیست با این همه بر سر این نکته توافق وجود دارد که اولاً جامعه ی کنونی به صورت شبکه ای در آمده است و افراد در تاروپوده شبکه های اجتماعی بسیار به یکدیگر وابسته می شوند. ثانیاً، اساس این شبکه، اطلاعات است. بنابراین، به درستی می توان از شکل گیری یک جامعه ی اطلاعاتی سخن گفت به نظر وبستر، البته، پاسخگویی به این سوال که جامعه ی اطلاعاتی چه زمانی ظهور یافته است، یا برای آنان که هنوز دست نیافته اند، کی ظهور خواهد یافت، چندان ساده نیست. بدون شک، ظهور فن آوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی و آنچه صنعت هم زمان ارتباطات نامیده شده است، سهم به سزایی در شکل گیری این جامعه داشته است. این فن آوری ها پیش از هر چیز تصور ما را از زمان و مکان ومعنای دنیای مدرن به شدت تغییر داده اند(کوثری ،1386:35).
3 . 1 . 2 . شکل گیری و تحول شبکه های اجتماعی در جهان
با اینکه توسعه تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی در مجموع بنیان های مادی توسعه مفهوم جامعه اطلاعاتی را تشکیل می دهند، بدون شک ظهور اینترنت و توسعه کاربرد عمومی آن از دهه 1990 را باید نقطه عطفی در تغییرات تکنولوژیک منجر به جامعه جدیدی دانست. نخستین بار مفهومی با عنوان شبکه های اجتماعی اینترنتی با قالب امروزی در سال 1960 اولین بار در دانشگاه ایلی نویز در ایالات متحده آمریکا مطرح شد.
پس از آن در سال 1997 نخستین سایت شبکه اجتماعی اینترنتی به آدرسS ixDegrees.com راه اندازی شد. این سایت به کاربرانش اجازه ایجاد پروفایل داد تا آنها بتوانند لیستی از دوستانشان ایجاد کنند. البته این سایت در آن موفق نشد و بعد از سه سال متوقف شد.
بعد از آن، انفجار تجارت در وب سایت های اجتماعی در سال 2002 باعث بوجود آمدن شبکه های اجتماعی فرنداستر6، اورکات7، لینکداین8، شد و باعث شکوفایی قارچ گونه وب سایت های شبکه های اجتماعی در اینترنت شد.
در سال 2004، سایت های شبکه اجتماعی فرنداستر با 7 میلیون کاربر و مای اسپیس9 با 2 میلیون کاربر صاحب بیشترین کاربران در این حوزه بودند. در همین سال سایت شبکه اجتماعی فیس بوک توسط مارک زوکربرگ10 در خوابگاه دانشگاه هاروارد راه اندازی شد.
سال 2006، سال گسترش روزافزون کاربران و بازدیدکنندگان وب سایت های شبکه های اجتماعی بود. در این سال دسترسی عموم مردم به فیس بوک آزاد شد. زیرا در دو سال قبل، این سایت تنها به صورت پایلوت در دانشگاه هاروارد استفاده می شد، همچنین توییتر نیز در این سال پا به عرصه وب سایت های اجتماعی گذاشت. در ماه آوریل 2008 فیس بوک با ایجاد صفحه های اصلی وب سایت خود به زبانهای مختلف باعث شد که این وب سایت 153 درصد رشد داشته باشد.
4 . 1 . 2 . تاریخچه شبکه های اجتماعی در ایران
کاربران اینترنتی ایرانی در استفاده از شبکه های اجتماعی همپای کاربران سراسر جهان حرکت کرده اند. همانطور که زمانی ایرانی ها در زمینه وبلاگ نویسی از جمله کشورهای پیشرو در دنیا محسوب می شدند، در استفاده از برخی شبکه های اجتماعی بین المللی نیز ایرانی ها زمانی در رده های بالا قرار داشتند. نحستین موج جدی فراگیر شدن شبکه های اجتماعی در ایران به استقبال از وب سایت اورکات برمی گردد. اورکات به شدت مورد توجه کاربران ایرانی قرار گرفت و ایرانی ها در کنار برزیلی ها،آمریکایی ها و هندی ها به چهار ملت برتر در این شبکه اجتماعی تبدیل شدند. تنها فیلتر شدن اورکات بود که توانست این وب سایت را از کانون توجه ایرانی ها خارج کند.
پس از فیلتر شدن اورکات نوبت به شبکه های اجتماعی ایرانی بود که وارد دنیای مجازی شوند. از میان تجربه های راه اندازی وب سایت های شبکه اجتماعی،تنها مورد موفق و قابل توجه کلوب است که همچنان مورد اقبال کاربران داخل کشور قرار دارد و در سالهای اخیر همواره از پایگاه های اینترنتی برتر ایران بوده است. علاوه بر چندین شبکه اجتماعی عمومی، چند شبکه اجتماعی تخصصی و حرفه ای ایرانی نیز راه اندازی شده اند که هنوز چندان مورد استقبال کاربران داخل کشور قرار نگرفته اند. دوره11، شبکه اجتماعی دانشگاهیان ایران و یو2412 ، شبکه اجتماعی متخصصان ایران از جمله دیگر تجربه های ایرانیان هستند.
شبکه اجتماعی فیس بوک نیز که سالها در ایران فیلتر بود در سال 1387 از فیلتر خارج شد و با استقبال گسترده کاربران در مدت کوتاهی به یکی از پر بیننده ترین وب سایت ها در ایران تبدیل شد. رویدادهای پس از انتخابات ریاست جمهوری سال 1388 و طرح نام فیس بوک و چند شبکه اجتماعی دیگر به عنوان متهمان و تاثیرگذاران اتفاقات سیاسی، فیلتر شدن دوباره این وب سایت را به دنبال داشت(رفیعی، 1390 :3).
5 . 1 . 2 . ویژگی های شبکه ی اجتماعی:
حمید ضیایی پرور، پژوهشگر و محقق در زمینه ی فضای سایبر در مقاله ای که در نشست” شبکه های اجتماعی، فرصت ها و تهدید ها” با عنوان: سی ویژگی شبکه های اجتماعی، در سال 1389 ارائه کرد؛ این ویژگی ها را اینگونه شرح می دهد:
1-هویت: هویت در شبکه های اجتماعی به سمت واقعی تر شدن پیش می رود چون هیچ کس مایل نیست فرد ناشناس را به لیست دوستان خود اضافه کند، شما در لیست دوستانتان در فیس بوک با افراد واقعی طرف هستید. اما مثلا در عصر وبلاگ ها این مسئله تا حد زیادی قابل پنهان کردن بود.
2- به اشتراک گذاری و یادگیری: افراد علاقمند هستند هر چه سریع تر اطلاعات یا محتوایی را که تولید کرده اند به اشتراک بگذارند. این محتوا ممکن است خبر، فیلم، عکس، مقاله یا طنز یا دیدگاه شخصی یا تجربیات آن ها باشد.
3-بسیج کنندگی و سازماندهی: شبکه های اجتماعی قدرت بسیج کنندگی دارند یعنی می توانند افراد را در یک زمان و یا مکان در محیط واقعی گرد هم درآورند، یا در محیط مجازی به کمپین بپردازند. طرح شبکه های اجتماعی خودجوش و خودمختار بی شمار و گسترده در سطح جامعه را باید از بدیع ترین اقدامات آن دانست که می تواند تجربه و رویکردی نو در تشکیلات و سازماندهی در ایران معاصر محسوب شود.
4- دوستی: تعمیق دوستی ها بین جنس مخالف، بین همکلاسی ها، همکاران، هم عقیده ها و دوستی با دوستان دوستان
5- اعتماد: قابلیت اعتماد به شبکه های اجتماعی بیش از وب سایت هاست، چون اطلاعات فیلتر نشده و خام منتقل می شود. قدرت اعتماد به شاخص بودن و یا مشهور بودن فرد تولید کننده اطلاعات بستگی دارد.
6- حلقه های مخاطبان: به جای مخاطبان انبوه، حلقه هایی کوچک و بزرگ از مخاطبان شکل می گیرد. این حلقه ها در جاهایی با یکدیگر همپوشانی دارند. تاثیرگذاری هر شبکه بر هر حلقه به تناسب تخصصی بودن یا گرایش خاص آن شبکه است.
7- قدرت کندوسازی: قابلیت لینک دهی، ترک بک و دنبال کردن علایق مشترک یعنی کندوسازی.
8- استناد و تعمیم: فیلم، عکس،صدا و متون اصلی رسانه، قابلیت استناد و تعمیم را بالا برده است شنیدن کی بود مانند دیدن؟
9- چند رسانه ای: استفاده از چند رسانه ای ها در شبکه های اجتماعی، قابلیت جدیدی است که قدرت این نوع رسانه ها را بالا برده است فیلم، عکس، صوت، انیمیشن، متن، گرافیک و لینک.
10- ادغام فن آوری ها: شبکه های اجتماعی محصول ادغام فن آوری های جدید وب 2 هستند.
11- پرستیژ: امروزه افراد، مجریان تلویزیون، اساتید دانشگاه، دانشجویان، روزنامه نگاران، سیاستمداران و هنرمندان به جای آدرس ایمیل یا وب سایت و یا وبلاگ، شناسه فیس بوک خود را اعلام می کنند. حتی برنامه های برنامه های تلویزیونی نیز آدرس فیس بوک دارند.
12- گپ: شبکه ها قابلیت گپ یا همان چت کردن را با خود به همراه دارند.
13- نقد بی رحمانه: شبکه های اجتماعی فضای تعاملی جسورترین آدم هایی هستند که سرشان درد می کند و فعالیت در این شبکه ها را نوعی فعالیت مدنی و حتی مبارزه مدنی می دانند؛ لذا از نقد بی رحمانه حاکمیت، سیاستمداران و رسانه های رسمی ابایی ندارند به همین جهت زبان آنها متفاوت با سایر رسانه ها به نظر می رسد.
14- دنبال کردن و دنبال شدن: فالو کردن و فالو شدن افراد امری لذت بخش است. شما نیز دوست دارید دنبال شوید. شخصی نگاری یا روزنامه نگاری در وبلاگ ها بر همین اساس اتفاق افتاده است. مانند توییتر
15- بازانتشار: در محیط شبکه ها به خصوص سایت های لینکدونی، خبرها پالایش و انتخاب شده و بازانتشار می شوند.
16- خردجمعی: همه چیز را همگان دانند و همگان هنوز از مادر زاده نشده اند: حکیم بزرگمهر. اما در عصر رسانه ها همگان در حال زاده شدن است. گرایش عمومی را می شود از این فضاها سنجید. شبکه های اجتماعی بهترین فضای افکارسنجی هستند.
17- جهانی بودن: (مترجم گوگل): حذف مرزهای زبانی مهم ترین اتفاقی است که در فضای جدید وب اتفاق افتاده است.
18- سرگرمی: سرگرمی، طنز، خنده، شوخی، سرکار گذاشتن، سوتی و گاف گرفتن، کارهای مونتاژی و فتوشاپی کردن، دست انداختن سیاستمداران و معما طرح کردن، از ویژگی های این شبکه هاست.
19-سفارشی شدن: هرزه گردی، ولگردی در فضای وب در حال حذف شدن است. شما محتوا را سفارش می دهید. با استفاده از فیدها،خروجی ها و رویدادهای آنلاین و آفلاین.
20- جستجو شدن: از طریق ترکیب موتورهای جستجوگر با بسیاری از شبکه ها شما می توانید در این فضاها همزمان جستجو کنید و جستجو شوید.
21- اطلاع رسانی و خبررسانی: رسانه های شهروندی، خبرنگاران شهروند. از سونامی گرفته تا رخدادهای انتخاباتی.
22-رسانه ی نسل جوان: نو بودن، خلاق بودن و ابتکاری بودن باعث جذب جوان ها به این پدیده شده است.
23- رسانه های جایگزین: نقش رسانه های جایگزین را ایفا می کنند در مقابل رسانه های جریان اصلی.
24- ترکیب با موبایل: اغلب این فن آوری ها یا نسخه موبایل دارند، یا با استفاده از از موبایل قابل انتشار و دسترسی هستند. مستندات محتوایی این رسانه ها نیز توسط موبایل تولید می شود.
25- شفاف شدن بیش از گذشته: درون خانه های شیشه ای زندگی می کنند، از کوچکترین رخدادهای همدیگر مطلع می شوند.
26- ابتکار و خلاقیت: نوآوری در ذات شبکه هاست. ارتباطات افقی، پیشنهادات خلاقه، طوفان های مکرر فکری در این محیط اتفاق می افتد.
27-ساختار دموکراتیک: مانند بالاترین، ویکی پدیا، گوگل زمین، وبلاگ ها، فروم ها،همه برابرند.
28-قدرت سرمایه اجتماعی: فوکویوما: وجود مجموعه معینی از ارزشهای غیررسمی دانست که در میان اعضای گروه مشترک بوده و همکاری را در بین آن ها بهبود می بخشد.
29- تحرک اجتماعی: جنبش های اجتماعی یا تحرک یا تجمع گروههایی از افراد متولد می شوند. این تحرک13 از یک سو به معنای جابجایی جمعیت است و از سوی دیگر به معنای سرعت یافتن ایده ها، ارتباطات و تماس ها است. در این شرایط افرادی که کم تر محتمل بود با یکدیگر ارتباط داشته باشند یا پیوندی بین آنها بوجود آید، فرصت آن را خواهید یافت تا یکدیگر را همیابی کنند.
تحرک جغرافیایی یا جابجایی جمعیت امکان فراتر رفتن از محیط تستی و قرار گرفتن در شرایط جدیدی را مهیا خواهد کرد که ظرفیت های افراد را افزایش خواهد داد.
30-ارتباطات غیررسمی: خارج از نهادهای رسمی آموزشی، رسانه ای، حکومتی و سیاسی
6 . 1 . 2 . کارکردهای مثبت شبکه های اجتماعی:
1-انتشار سریع و آزادانه اخبار و اطلاعات، افزایش قدرت تحلیل و تقویت روحیه انتقادی:
اخبار شبکه های اجتماعی بدون سانسور منتشر می شوند؛ هر چند امکان تکثیر اطلاعات مخدوش و نادرست نیز در این شبکه ها بیش از نسل قبلی رسانه هاست. البته مقایسه و تحلیل برای مخاطبان وجود دارد و نباید بنا را بر اعتماد برهر آنچه در این شبکه ها تولید و باز انتشار می شود، گذاشت. تحلیل اخبار متناقضی که در این نوع پایگاه ها منتشر می شود، قدرت نقد و نگاه عمیق تر به مسائل اجتماعی را فراهم می کند. این نوع پایگاه ها به مخاطبان خود فرصت می دهند تا از تبعیت کورکورانه فاصله گرفته و در دراز مدت به خرد نقادانه روی آورند.
2-امکان عبور از مرزهای جغرافیایی و آشنایی با افراد،جوامع و فرهنگ های مختلف:
امروزه شبکه های اجتماعی مهد تمدن ها وفرهنگ های مختلف بشری است. وجود زبان های مختلف در رسانه های اجتماعی، امکان حضور تمام افراد جامعه را فراهم می کند که می توانند فرهنگ حاکم بر جامعه خود را به معرض دید عموم بگذارند. اینکه یک جوان بتواند با امثال خود در کشورهای دیگر جهان ارتباط برقرار کند، باعث می شود تا این رسانه ها به مکانی تبدیل شوند که وی بتواند فرهنگ ها و آداب و رسوم کشور خود را به دیگران معرفی کند و به اشتراک بگذارد. همچنین در این شبکه ها ایده های جدید جهت گسترش جامعه، معرفی شده و مورد بحث قرار می گیرند. سازمان ها نیز می توانند فرهنگ و دیدگاه خود را در معرض دید تمام جوامع قرار دهند.
3-شکل گیری و تقویت خرد جمعی:
یکی از شاخه های مهم شبکه های اجتماعی مجازی، پدیدار شدن خرد جمعی است. خرد جمعی به جریان سیال و پویای قوه تخیل و ذهن کاربران حاضر در چنین محیط هایی اطلاق می شود که به مثابه یک پردازشگر عظیم، اطلاعات را پردازش و پایش می کند. همانند دنیای ابررایانه ها که قدرت پردازش آنها، از ترکیب چندین پردازشگر منفرد حاصل می شود، نیروی تفکر و ذهن کاربران شبکه های اجتماعی به مدد تعاملات اجتماعی اینترنتی و بهره گیری از ابزارهای اینترنتی با یکدیگر ترکیب و همراه می شوند و نیرویی عظیم با قدرت پردازشی بالا پدید می آورند.
4-افکار و سلیقه های دیگران:
شبکه های اجتماعی، ارسال بازخورد از سوی مخاطبان و همکاری و هماهنگی کاربران با یکدیگر را تسهیل کرده و آنها را به مشارکت در بحث ها تشویق می کند. این شبکه ها مرز و خط کشی بین رسانه و مخاطب را از بین برده اند. اغلب شبکه های اجتماعی برای مشارکت اعضا و دریافت بازخورد، باز هستند. آن ها رای دادن، کامنت گذاشتن و به اشتراک گذاری اطلاعات را تشویق می کنند. به ندرت مانعی برای تولید و دسترسی به محتوا در این وب سایت ها وجود دارد. رسانه های سنتی عمل انتشار را انجام می دادند و محتوا را برای مخاطب ارسال می کردند؛ ولی در رسانه های اجتماعی فضایی برای گفتگو و محاوره دو طرف وجود دارد و جریان ارتباطی از حالت یکسویه به دو سویه تغییر پیدا کرده است.
5-کارکرد تبلیغی و محتوایی:
حضور افراد در شبکه های اجتماعی، احتمال مشارکت ها و کنش های اجتماعی را در آنان افزایش می دهد. پس هر چه پیوند افراد و اعضا در شبکه های اجتماعی، بیشتر و انبوه تر باشد، همراهی و تعاملات و نزدیکی دیدگاه ها و حرکت همسو و مشترک، محتمل تر خواهد شد. از این رو، استفاده از چنین فضایی برای معرفی و تبلیغ و همچنین هم راستایی مخاطبان در جهت اهداف رسانه ای خود، نقش بسیار و تاثیر بالایی دارد.
6-ارتباط مجازی مستمر با دوستان و آشنایان:
شبکه های اجتماعی در اینترنت، موجب گسترده شدن دامنه ارتباطات ما شده است. ما می توانیم آشنایی را که مدت بسیار زیادی از آنها خبر نداریم یا از آنها بسیار دور هستیم، در فضای مجازی پیدا کنیم و معاشرتمان را با آنها از سر بگیریم. دوستانی که زمان زیادی است ندیده ایم، بار دیگر می بینیم و در مجموعه گسترده تر، دوستیمان را ادامه می دهیم. می توانیم از کتاب ها، فیلم ها، سلایق و عقاید یکدیگر استفاده کنیم و آنها را با سایر دوستانمان به اشتراک بگذاریم؛ آن هم با چند کلیک. در حالی که این کارها، پیش تر بسیار وقت گیر بودند و نیاز به حوصله فراوانی داشتند و همه اینها در نهایت، به رشد فکری و تکامل دسته جمعی کاربران کمک می کند.
7-تبلیغ و توسعه ارزشهای انسانی و انسانی در عرصه جهانی:
گرچه به علت غلبه ابعاد دیگر شبکه های اجتماعی، بعد ارزشی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است، اما به جرأت می توان گفت که یکی از قابلیت های مهم شبکه های اجتماعی که تا کنون مورد غفلت واقع شده، فراهم کردن فضای بین المللی جهت تبلیغ و اشاعه ارزشهای دینی، اعتقادی، انسانی و اخلاقی است. بسیاری از کاربران شبکه های اجتماعی افرادی هستند که در صورت تبلیغ صحیح ارزشهای اخلاقی و انسانی، از آن استفاده کرده و تحت تاثیر قرار خواهند گرفت.
8-یکپارچه سازی بسیاری از امکانات اینترنتی و وبی:
مزیت اصلی شبکه های اجتماعی، یکپارچه سازی امکانات پایگاه های مختلف است. امکاناتی از قبیل ایجاد صفحات و پروفایل های شخصی، ساخت وبلاگ ها، جستجوی اینترنتی، اطلاع از اخبار و رویداد ها و شرکت در فضاهای گفتگو (چت روم ها و فروم ها) و فضا برای آپلود فایل ها که تا پیش از این کاربران برای استفاده از هر کدام از آنها باید عضو سایتی می شدند، اکنون از طریق تنها یک عضویت ساده، امکانپذیر است. وب سایت های شبکه های اجتماعی، محل ارائه خدمات جدید در قالب های مختلف هستند. این وب سایت ها به راحتی با پایگاه های بزرگ دنیا مانند گوگل، یاهو و حتی پایگاه های تخصصی، لینک داخلی برقرار می کنند و از امکانات آنها در وب سایت خود استفاده می کنند.
9-توسعه مشارکت های مفید اجتماعی:
ایجاد انسجام اجتماعی در بین مردم و تسریع در سازماندهی فعالیت های مفید سیاسی و اجتماعی، از آثار مثبت شبکه های اجتماعی است. افزایش سرعت در فرایند آموزش و ایجاد ارتباط شبانه روزی بین استاد و شاگرد؛ بی شک شبکه های اجتماعی نقش بسیار موثری در توسعه آموزشهای تخصصی و عمومی دارند.
گرچه به علت عدم امکان نظارت علمی، بسیاری از محتواهای اینترنتی هنوز به مرحله قابل قبولی از اعتبار علمی نرسیده اند، اما در عین حال شبکه های اجتماعی یکی از عرصه های اینترنتی هستند که کاربران بی شمار آنها به صورت خودجوش اقدام به آموزش و انتفال دانسته های تخصصی و عمومی خویش به دیگران می کنند. علاوه بر این شبکه های اجتماعی نیز به صورت تخصصی و با هدف آموزش از راه دور یا همان آموزش مجازی، مشغول فعالیت هستند.
10-افزایش اعتماد،صمیمیت و صداقت در فضای سایبر:
مردم در گذشته استفاده از فضای تعاملی مانند چت را تجربه کرده اند؛ اما در این فضا کاربران کمتر شخصیت و هویت خود را به درستی اعلام می کنند و از نام ها و شخصیت های مستعار استفاده می کنند. زیرا این فضا اعتماد لازم را برای بازگو کردن حقیقت ندارند. با شکل گیری وب سایت های شبکه های اجتماعی مانند: مای اسپیس، اورکات، فیس بوک، توییتر14 و … مردم صداقت را جهت پیدا کردن دوستان قدیمی، لذت استفاده از علم و … به همراه اعتماد واقعی به دست آوردند.
به گفته بیشتر کارشناسان تا قبل از بوجود آمدن شبکه های اجتماعی، موضوع اعتماد و صمیمیت فضای سایبر در سراسر دنیا لمس نشده بود ولی زمانی که شبکه هایی مانند اورکات و فیس بوک پا به عرصه اینترنت گذاشتند، مردم با اعتماد به این پایگاه ها باعث گسترش صمیمیت در بین یکدیگر شدند(سلطانی پور،1389: 5).
7 . 1 . 2 . کارکردهای منفی شبکه های اجتماعی
1-شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب:
به علت عدم امکان شناسایی هویت واقعی و نیز عدم امکان کنترل محتوای تولید شده توسط کاربران شبکه های اجتماعی، یکی از مهمترین پیامد های منفی این شبکه ها، شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذبی خواهد بود که توسط برخی از اعضای این شبکه ها و با هدف خاص و اغلب سیاسی منتشر می شود.
2-تبلیغات ضد دینی و القای شبهات:
در شبکه های اجتماعی اینترنتی نیز مانند سایر رسانه ها، افراد و گروههای مغرض با اهداف از پیش تعیین شده و با شیوه مخصوص، اقدام به تبلیغات ضد دینی و حمله به اعتقادات دینی می کنند. گاه پس از تبلیغ و ریشه یابی در می یابیم که هدف اصلی برخی از این شبکه ها، دین زدایی و حمله به مقدسات بوده است.
3-نقض حریم خصوصی:
معمولا شبکه های اجتماعی ابزارها و امکاناتی را در اختیار کاربران خود قرار می دهند تا آنها بتوانند تصاویر و ویدئوهای خویش را در صفحه شخصی خویش قرار دهند. همین طور کاربران می توانند اطلاعات شخصی خود را نیز در این شبکه ها قرار دهند. در اغلب شبکه های اجتماعی، برای حفظ حریم خصوصی افراد راه کار هایی ارائه شده است. برای مثال، دسترسی به اطلاعات و تصاویر را با توجه به درخواست کاربر محدود می نمایند و یا اجازه مشاهده پروفایل کاربر رابه هر کسی نمی دهند. ولی این راهها کافی نیستند.
مشکلاتی از قبیل ساخت پروفایل تقلبی در شبکه های اجتماعی و عدم امکان کنترل آنها به دلیل حجم بالای این هرزنامه ها، باعث می شود که افرادی با پروفایل تقلبی به شبکه های اجتماعی وارد شوند و با ورود به حریم خصوصی افراد مورد نظر، تصاویر و اطلاعات آنها را به سرقت برده و شروع به پخش تصاویر در اینترنت کنند(کروبی،1388 :54).
4-انزوا و دور ماندن از محیط های واقعی اجتماع:
جامعه مجازی، هیچ وقت جایگزین جامعه واقعی نخواهد گردید، بلکه به عنوان تسهیل کننده تجارت اجتماعی عمل خواهد کرد. تسهیلات ارتباطی به ما امکان می دهد تا در سطح جهانی و از راه دور به شیوه ای جدید با اجتماعاتی که مناقع مشترک داریم، بپیوندیم. درنتیجه، با پیوستن به این” اجتماعات از راه دور” قادر خواهیم بود تا در دنیای واقعی نیز روابط اجتماعی بهتری با همسایگان، همکاران و سایر شهروندان جامعه واقعی برقرار سازیم.
8 . 1 . 2 . تاثیر های روانی شبکه های اجتماعی:
1-کاهش احساسات:
به دلیل اینکه اغلب ارتباطات در این فضا، به صورت نوشتاری است، اغلب فاقد احساسی است که در فضای واقعی از طریق قدم زدن، سخن گفتن و … به دست می آید افراد با وجود امکانات ارتباطی در فضای مجازی، دیگر اهمیتی به کیفیت روابط نمی دهند و این مسئله به کاهش بیشتر احساسات منجر می شود.
2-انعطاف پذیری هویتی:
افراد در فضای مجازی به دلیل نبود راهنماهای چهره ای، می توانند بازنمایی های متفاوتی از خود ارائه دهند.
3-متن گرایی:

علی رغم امکانات چند رسانه ای موجود در فضای مجازی هنوز هم قسمت عمده ای از ارتباطات در فضای مجازی را ارتباطات متنی در قالب ایمیل و چت تشکیل می دهد. ارتباطات متنی می تواند شکل جدیدی از هویت مجازی را شکل دهد.

دسته بندی : پایان نامه ارشد

پاسخ دهید