Journal of Information Technology Management University of Tehran
ISSN: 2008-5893 Faculty of Management
EISSN: 2423-5059
Vol. 9, No. 2; PP. 167 – 190
Summer 2017

A Model for Quality Assurance on Acquisition and
Registration, Processing, and Dissemination of Theses and Dissertations Systems
Mohammad Javad Ershadi 1, Roozbeh Aiassi 2
Abstract: Developments of recent decades shows that for reducing the financial and opportunities costs as well as increasing productivity, it is necessary to improve the quality of components and systems in organization. Information systems based on these rules should be considered and for improving their productivity, user’s satisfaction and effectiveness it is necessary to quality aspects of these systems are considered too. In this research a quality assurance system is developed to all parts of an information system from data gathering, data entry to indexing and dissemination of information for assuring of quality are included. This model based on continual improvement approach of Deming cycle will change all of its systems and processes so that each development in the system with considering current standards and quality guidelines are done.

Key words: Data management, Quality assurance, Quality control, Quality, Research information systems.

Assistant Prof., Dep. of Information Technology, Iranian Research Institute for Information Science and Technology (IRANDOC), Tehran, Iran
MSc. Student of Industrial Engineering, Islamic Azad University, Science and Research Branch, Tehran, Iran

Submitted: 17 / August / 2016
Accepted: 03 / March / 2017
Corresponding Author: Mohammad Javad Ershadi
Email: Ershadi@irandoc.ac.ir

Journal of Information Technology Management د ناوری اطلاعات
دانشكدة مديريت دانشگاه تهران دورة 9، شمارة 2 تابستان 1396 صص. 190- 167

طراحي مدل تضمين كيفيت براي سامانه هاي اطلاعاتي گردآوري و
ثبت، سازمان دهي و اشاعة اطلاعات پايان نامه ها/ رساله هاي
دانش آموختگان داخل كشور
محمدجواد ارشادي1، روزبه اياسي 2
چكيده: تحولات چند دهة اخير نشان مي دهد به دليـل كـاهش هزينـه هـاي زمـاني و مـالي وهمچنين افزايش بهره وري، لازم است كيفيت اجزا و سامانههاي موجـود در سـازمانهـا بهبـوديابند. سامانه هاي اطلاعاتي نيز شامل همين قواعد ميشوند و براي افزايش بهـره وري، رضـايتكاربران و سرعت بخشي به اجزاي آن، ضروري است در مراحل مختلف به جنبه هاي كيفي آنهـاتوجه ويژه اي شود. در تحقيق پيش رو تلاش شده است براي سامانه هاي اطلاعاتي گـردآوري وثبت، سازمان دهي و اشاعة اطلاعات پايان نامه ها / رساله هـاي دانـش آموختگـان داخـل كشـور، نظامي به منظور تضمين كيفيت پايه ريزي و اجرا شود كه كلية اجزا و مراحل سامانة اطلاعاتي را از جمع آوري، ثبت و ورود داده ها تا نمايه سازي و اشاعة اطلاعات دربرمـي گيـرد . ايـن نظـام بـراساس رويكرد بهبود مستمر در چرخة دمينگ، سازوكارها و فرايندهاي سامانة اطلاعاتي خـود رابه شكلي تغيير و تحول مي دهد كه هرگونه توسعه و پيشرفت در سامانه با مـد نظـر قـرار دادناستانداردهاي موجود براي سامانههاي اطلاعاتي و در نظر گرفتن جنبه ها و مسائل كيفي صورت پذيرد.
واژه هاي كليدي: تضمين كيفيت، سامانههاي اطلاعاتي تحقيقاتي، سامانههاي اطلاعاتي، كنتـرلكيفيت، مميزي كيفيت.

استاديار پژوهشكدة مديريت فناوري اطلاعات، پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران، تهران، ايران
دانشجوي كارشناسي ارشد مهندسي صنايع، دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقيقات، تهران، ايران

تاريخ دريافت مقاله: 26/05/1395 تاريخ پذيرش نهايي مقاله: 13/12/1395 نويسندة مسئول مقاله: محمدجواد ارشادي E-mail: Ershadi@irandoc.ac.ir
مقدمه
سامانه هاي اطلاعاتي از اجزاي اصلي و حياتي مهمي چون فناوري، داده ها و افراد درگير در ارائـ ة اطلاعات و خدمات تشكيل شده اند. همچنين خدمات متنوعي كـه بشـر در حـوزه هـاي مختلـففرهنگي، اجتماعي و اقتصادي دريافت مي كند، مبتني بر سامانه هـاي اطلاعـاتي اسـت. از سـويديگر در تمام سامانه هاي اطلاعـاتي ، پيچيـدگي سـاختار نـرم افـزار و دشـواري يكپارچـه سـاختننرم افزارها با يكديگر، يكي از مشكلات كليدي است كه ارائة خدمات سامانه هاي اطلاعـاتي را بـا دشواري روبه رو ساخته است. در فرايند توسعة سامانه هاي اطلاعات، تضمين كيفيت سـامانه هـاياطلاعاتي بايد بـه دقـت و بـهطـور فعالانـه اي اجـرا شـود. هـدف از تضـمين كيفيـت، پيـروي ازدستورالعمل ها، اهداف و مسئوليت هاي كيفي و انجام تمام فعاليت ها از طريق طرح كيفي، كنترل، تضمين و بهبود است. سامانه هاي اطلاعاتي تحقيقاتي يكي از اساسيترين بخش هاي سامانه هاي اطلاعاتي هستند كه به جمع آوري، كنترل و اشاعة تحقيقات علمـي مـي پردازنـد و بـا توجـه بـهاهميت اين موضوع، بايد سطح كيفيت مطلوبي داشـته باشـند . اصـلاح و طراحـي هـر نـرم افـزارسامانه هاي اطلاعاتي با توجه به نياز كاربران بيروني و درون سازماني و ويژگي هاي نـرمافـزار ، در چارچوب كلي زير تأثير مي پذيرد:
نيازهاي كاربر ← ويژگي ها و الزامات نرم افزار ← طراحي، توسعه و توليد نرم افزار متناسـببا الزامات ← رضايت كاربران
بايد اين نكته را در نظر داشت كـه شناسـايي و تفكيـك كـاربران بيرونـي و درون سـازماني ، به دليل برنامه ريزي و اقدامات مناسب در ارتباط با برآوردسازي نياز هر دسته، امري ضروري تلقي مي شود. گفتني است شيوه و روش پياده سازي شدة اين نظام تضـمين كيفيـت، توانـايي دارد كـه خود را با هر گونه سيستم مديريت كيفيت سازگار كند (به ويژه الزامات سيسـتم مـديريت كيفيـتISO 9001). سامانه هاي گردآوري و ثبت، سـازمان دهـي و اشـاعة اطلاعـات پايـان نامـه هـا / رسـاله هـايدانش آموختگان داخل كشور كه از اين پس با عنوان سامانة گـنج معرفـي خواهـد شـد، يكـي ازمهم ترين سامانه هاي اطلاعاتي تحقيقاتي است كه رسالت اصلي آن حفظ و اشاعة پايان نامه هـا ورساله هاي داخل كشور است و روزانه بازديدكنندگان فراوانـي دارد. از آنجـا كـه پايـان نامـه هـا ورساله هاي اشاعه داده شده در سامانة گنج، مبناي پژوهش خيل كثيري از پژوهشـگران در مقطـعكارشناسي ارشد و دكتري قرار دارد، ارتقاي كيفيت ايـن سـامانه تـأثير انكارناپـذيري در افـزايشكيفيت پژوهش هاي صورت گرفتة محققان خواهد داشـت و ضـرورت انجـام تحقيـق جـامعي در خصوص دسته بندي مشكلات كيفي اين سامانه را دوچندان خواهد كرد. همان طور كه در ادامه به
تفصيل توضيح داده خواهد شد، كاربران مختلف اين سامانه كه اغلب آنها دانشجويان تحصـيلاتتكميلي هستند، در زمان جست وجو با مشكلات كيفي در يافته هاي مواجه خواهند شد؛ از ايـن رو شناسايي، دسته بندي و سياست گذاري در خصوص پيشگيري از بروز مشـكلات كيفـي در پايگـاهداده، ضروري به نظر مي رسد كه در اين تحقيق به آن پرداخته شده است. از سوي ديگر، با توجه به پيچيدگي، وسعت و حجم مدارك علمي نمايه شـده در سـامانة گـنج ، نيـاز بـه توسـعة مـدليسيستماتيك در راستاي تضمين كيفيت اين سامانه به شدت احساس مي شود؛ از ايـن رو در مقالـ ة حاضر به طراحي مدلي با هدف تضمين كيفيـت سـامانة گـنج پرداختـه شـده اسـت تـا بـه نحـوسيستماتيك، مشكلات كيفي شناسايي، ريشه يابي و مرتفع شوند و نيز، سازوكارهاي پيشگيري از بروز مشكلات كيفي نيز طراحي شده و پياده سازي شود. در ادامه بـه معرفـي مختصـري از ايـنسامانه پرداخته شده است.
معرفي سامانة گنج
نرم افزار CDS/ISIS به عنوان قديمي ترين نرمافزار در پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات ايران، از سال 1369 بستر اصلي توليد پايگاه اطلاعات علمي بوده است. در سال هاي اخير بـا توجـه بـهگسترش برنامه هاي رايانه اي در بستر وب، اين پايگاه اطلاعات با نـام سـامانة گـنج و در محـيط MYSQL ارائه شده است. سامانة گـنج، گنجينـه اي بـا ارزش از اطلاعـات علمـي و فـراداده اي استادان، دانشجويان و محققان ايراني است. اين پايگاه علي رغـم كـارايي و اثربخشـي در ثبـت واشاعة اطلاعات علمي به كاربران، با معايب و اشكالاتي مواجه است و به بهينه سازي نياز دارد تـااهداف راهبردي پژوهشگاه بهتر محقق شود. بخشي از نابساماني ها در اين سامانه، نشئتگرفته از خطاهاي انساني است كه به هنگام نما يهسازي و ورود اطلاعات در بخش سـازمانده ي اطلاعـاتصورت گرفته است. بخشي ديگر از ايرادها منشأ رايانهاي و سيستمي دارد كه به مرور زمـان و بـاتغيير نرم افزارها، سخت افزارها و كاراكترها و هنگام تبديل هاي مختلف و ورود ماشيني اطلاعـاتدر پايگاه بهوجـود آمـده اسـت ( عليدوسـتي، 1375). فرا ينـد فـراهمآوري، سـازماندهي و اشـاع ة اطلاعات علمي كه به توليد سامانة گنج منجر مي شود، فرايندي جاري، پيوسته و در حـال انجـاماست (عليدوستي و عصاره، 1384).
معرفي سامانة شدآمد
سامانة شدآمد از خردادماه 1394 در پژوهشگاه علوم و فناوري اطلاعات راه اندازي شد. هدف اين سامانه بهينه كردن فرايند رصد و واكاوي اطلاعات در سامانه هاي برخط، به ويژه سامانة گنج است.
مطابق گـزارش هـاي جمـع آوري شـده از ايـن سـامانه، روزانـه بـه طـور ميـانگين 17200 كـاربرمنحصربه فرد از سامانههاي پژوهشگاه بازديد ميكنند. طبق اطلاعات ارائه شده توسط اين سامانه، ميانگين جست وجوي روزانة كاربران 125,524 مورد است، به بياني در هر دو ثانيه، سه جست وجو انجام مي شود. همچنين طبق گزارشهاي سامانة شدآمد، 54 درصد كل بازديدها از سـامانه هـايمختلف، به بازديدهاي سامانة گنج مربوط ميشود (شكل 1).

55
%
23
%
11
%
7
%
2
%
1
%
1
0
% 0%
%0%
پايگاه اطلاعات
گنج
پايگاه وب
پژوهشگاه
سامانه ثبت
سامانه پيشينه
سامانه مديريت
آموزش
پژوهشنامه
سامانه غدير

55

%

23

%

11

%

7

%



قیمت: تومان


پاسخ دهید