Journal of Information Technology Management University of Tehran
ISSN: 2008-5893 Faculty of Management
EISSN: 2423-5059
Vol. 9, No. 2; PP. 313 – 332
Summer 2017

The Effect of Cooperation in IT Industry on
Innovation Performance in Condition of Implementing Coopetition Strategy
Morteza Soltani 1, Seyed Mohammadbagher Jafari 2, Razieh Binandeh 3
Abstract: In today’s business environment companies are facing pressure to innovate and create new knowledge, that these issues have forced them to spend large sums on research and development, involving in high-risk investments, finding exclusive sources and even look for high-tech products with short life cycle. Coopetition strategy (competition and cooperation simultaneously) for companies that are seeking to innovate in order to compete in today’s global market, is an essential strategy and provide many innovation opportunities for firms. In this study, the effects of collaboration in IT industry on innovation performance has been investigated in the implementation of the coopetition strategy. This study, is an applied research in terms of purpose, a descriptive survey in terms of data gathering and a correlational study considering relations between variables. The study population consists of Iranian companies operating in IT industry. Data were collected from 180 companies. The hypotheses were tested using structural equation modeling via WARP PLS3. The results showed that coopetition strategy and cooperation in industry has an impact on innovation performance. Also, coopetition strategy moderate the relationship between the cooperation in industry and innovation performance.
Key words: Coopetition, Cooperation, Competition, Innovation performance, IT industry.

Assistant Prof. in Business Management, Farabi Campus, University of Tehran, Iran
Assistant Prof. in IT, Farabi Campus, University of Tehran, Iran
MSc in Business Management, Farabi Campus, University of Tehran, Iran

Submitted: 08 / March / 2017
Accepted: 06 / June / 2017
Corresponding Author: Morteza Soltani
Email: mortezasoltanee@ut.ac.ir

Journal of Information Technology Management د ناوری اطلاعات
دانشكدة مديريت دانشگاه تهران دورة 9، شمارة 2 تابستان 1396 صص. 332- 313

بررسي تأثير همكاري در صنعت فناوري اطلاعات بر عملكرد نوآوري
در شرايط اجراي استراتژي هم رقابتي
مرتضي سلطاني1، سيد محمدباقر جعفري2، راضيه بيننده3
چكيده: در محيط تجاري امروزي شركت ها با فشارهاي زيادي براي نـوآوري و ايجـاد دانـشجديد مواجـهانـد كـه ايـن مسـائل آنهـا را وادار كـرده مبـالغ زيـادي بـراي تحقيـق و توسـعه،سرمايه گذاريهاي با ريسك بالا، ايجاد منابع انحصاري و حتي حركت به سـوي محصـولات بـافناوري بالا و چرخة عمر كوتاه صـرفكننـد . در ايـن ميـان، اسـتراتژي هـمرقـابتي (رقابـت وهمكاري به صورت همزمان) براي شركت هايي كه به دنبـال نـوآوري بـه منظـور رقابـت در بـازارجهاني امروزي هستند، ضروري است و فرصتهاي نوآوري زيادي براي آنها ايجاد مـي كنـد . در اين پژوهش به بررسي تأثير همكاري در صنعت فناوري اطلاعات بر عملكرد نوآوري در شـرايطاجراي استراتژي همرقابتي پرداخته ميشود. ايـن پـژوهش، از نظـر هـدف كـاربردي، از لحـاظجمع آوري اطلاعات توصيفيـ پيمايشي و از نظر روابط بين متغيرها از نـوع همبسـتگي اسـت. جامعة آماري آن را شركتهاي فعال در صنعت فناوري اطلاعـات در ايـران شـكل مـي دهـد و داده ها از 180 شركت جمعآوري شده اند. فرضيهها با استفاده از مدليابي معـادلات سـاختاري و نرمافزار WARP PLS3 آزمايش شدند. يافتهها نشان دادنـد همكـاري در صـنعت و اسـتراتژيهمرقابتي بر عملكرد نوآوري تأثير دارد و استراتژي همرقابتي رابطـة بـين همكـاري در صـنعت فناوري اطلاعات و عملكرد نوآوري را تعديل مي كند.
واژه هاي كليدي: رقابت، صنعت فناوري اطلاعات، عملكرد نوآوري و همرقابتي.

استاديار گروه مديريت بازرگاني، دانشكدة مديريت و حسابداري، پرديس فارابي دانشگاه تهران، قم، ايران
استاديار گروه مديريت فناوري اطلاعات، دانشكدة مديريت و حسابداري، پرديس فارابي دانشگاه تهران، قم، ايران
كارشناس ارشد مديريت بازرگاني ـ بازاريابي بين الملل، پرديس فارابي دانشگاه تهران، قم، ايران

تاريخ دريافت مقاله: 18/12/1395
تاريخ پذيرش نهايي مقاله: 16/03/1396 نويسندة مسئول مقاله: مرتضي سلطاني E-mail: mortezasoltanee@ut.ac.ir
مقدمه
با افزايش رقابت و جهاني شدن محيط كسب وكار امروزي، شركت ها با چـالشهـا و فرصـت هـايزيادي روبه رو مي شوند و براي اينكه بتوانند از فرصت ها و منابع كمياب محيطي در جهت رشـد وپيشرفت خود استفاده كنند و در محيط رقابتي باقي بمانند و با چالشهاي زيـاد ي كـه برآمـده از جهاني شدن محيط رقابتي است مقابله كنند، بايد همكـاري را خـود بـا يكـديگر افـزايش دهنـد.
استراتژي همرقابتي نيز براي شركت هايي كه به دنبال نوآوري به منظـور رقابـت در بـازار جهـانيامروزي هسـتند، ضـروري اسـت (ريتـالا، 2012). هـم رقـابتي موجـب بهبـود عملكـرد نـوآوريشركت هايي مي شود كه اين استراتژي را در محيطهاي كسبوكار جهاني اجرا ميكنند (لـي روي و فرناندز، 2015). همرقابتي پديدة اقتصادي جديدي است كه هنوز درك كاملي از آن وجود ندارد و اهميت ويژه اي براي شركتهاي دانش محور و نوآور با دانش پيشرفته دارد، مانند شركت هـاييكه در بخشهاي با فناوري بالا فعاليت ميكنند (برندبرگر و نلباف، 1996). هـم رقـابتي نـه تنهـارقابت و همكاري همزمان بين شركتهاست، بلكه به عامل توسعه در محيطهايي بـا آشـفتگي وسرعت تغييرات بالا، تبديل شده است و طبيعت متضاد و جديدي دارد؛ زيرا در اين استراتژي هـردو ديدگاه رقابت و همكاري كه متضاد يكديگرند با هم پيوند داده شده اند (لـو ، 2007). در عصـرحاضر، فناوري اطلاعات راهبرد جديدي است كه تمام ابعاد سازمانهـا را تحـت تـأثير قـرار دادهاست، به گونهاي كه هيچ سازماني بدون فناوري اطلاعات و همگامي با فناوريهاي نوين، تصـورنمي شود (محمدي و اميري، 1392). همكاري و رقابت همزمان بين سازمانهاي رقيب، استراتژي تجاري مدرن و شرط لازم براي رقابت و نوآوري در سطح جهان است و بر هر دو روابط همكاري و رقابت همزمان بين دو يا چند سازمان تأكيد دارد. اين مسئله نشان ميدهد شركتهايي كـه درصنايع با دانش و فناوري بالا فعاليت ميكنند، بهتر است در روابط خـود همزمـان از همكـاري و
رقابت استفاده كنند؛ زيرا باعث ترك يب قوت ها و در نتيجه ايجاد همافزايي ميشود (كاسيوا، ساري و جورجوپولوس، 2014). از ديدگاه مبتني بر منابع و نظرية بـازي 1، هـم رقـابتي نـوعي بـازي بـامجموع مثبت براي همة مشاركتكنندگان در روابط همرقابتي اسـت و ارزش متمـايز آن در ايـنواقعيت است كه شركا، رقيب هستند (برندبرگر و نلباف، 2011). محيط تجاري امـروزي پويـاتر ونوآورانهتر شده، رقابت در عرصة كسب وكار رو به افزايش گذاشته و سرعت تغيير نيز زيـاد اسـت،در چنين موقعيتي شركت ها در دسترسي به منابع كمياب مورد نياز خود، يادگيري و دسترسـي بـهفناوري هاي پيشرفته، افزايش نوآوري، محدود كردن ريسك و توسعة فعاليـت هايشـان در زمينـةتحقيق و توسعه، توليد، تأمين منابع كمياب و افـزايش نـوآوري دائـم و… بـا مشـكلات شـديدي
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Game theory
مواجه اند (زينلدين، 2014). در چنين وضعيتي، شركت هـا بـدون همكـاري و رقابـت همزمـان بـاشركت ها و رقباي فعال خود در صنعت، ممكن است از امكانات، توانايي يا تسهيلات توليدي لازم براي بهبود و افزايش نوآوري در محصولات، به منظور استفاده از فرصـت هـاي منحصـر بـه فـردموجود در بازار و بقاي خود، بهرهاي نبرند (ريتالا، 2012). محيط تجاري جهاني بـه طـور دائـم درحال تغيير و چالش است و اگر شـركت هـا بـه دنبـال موفقيـت در چنـين محيطـي هسـتند بايـدانعطاف پذيرتر و بازتر1 عمل كنند، در واقع در اين وضعيت اقتصادي دشوار و حساس، شـركت هـابايد با محيط خارجي پيچيده مقابله كنند، در نتيجه به راههاي جديدي براي كسبوكار، به منظـوربقا، افزايش رقابتپذيري و نوآوري نياز دارند و افزايش همكاري بين سازمانهاي مسـتقل فعـالدر يك صنعت به منظور دستيابي به اهداف خود، پيش نيازي در محيط تجاري امـروزي و اقتصـادمبتني بر دانش محسوب ميشود (كوسيوا، ساري و جورجپلوس، 2014). در صنعت IT شركت هـابا فشارهاي زيادي براي نوآوري و ايجاد دانش جديد مواجه اند كه اين مسائل آنهـا را وادار كـردهمبالغ زيادي را براي تحقيق و توسعه، هزينههاي بسيار R&D، سرمايه گذاريهاي با ريسك بالا، منابع انحصاري و حتي محصولات با فناوري بالا و چرخة عمر كوتاه، صرف كنند كه اين مـوارددلايل محكمي براي افزايش همكاري و رقابت همزمان با شركتهاي مختلف موجود در محـيطتجاري ازجمله با رقبا به صورت مستقيم است (برندبرگر و نلباف، 2011). امروزه، يكي از بهتـرينراه هايي كه سازمانها ميتوانند نوآوري خود را افزايش دهنـد و ضـمن خلـق مزيـت رقـابتي بـاپيچيدگيهاي محيط تجاري امروزي مقابله كنند، استفاده از استراتژي همرقـابتي اسـت (بـارچ ولين، 2012). در صنايع دانش محور كه شركتها براي بقاي خود به نوآوري نياز دارنـد، از طريـقاستراتژي همرقابتي ميتوانند از منابع كمياب شركاي خود استفاده كنند و نوآوري خود را به طـورمداوم افزايش دهند، سود به دست آورند و در محيط رقابتي پويا بـاقي بماننـد (بـنكن و كـرواس،2013). شركتهايي كه در صنعتي با دانش بالا (مانند صـنعتIT ) فعاليـت مـيكننـد، از طريـقافزايش تواناييهاي خود در زمينة همكاري با يكديگر، ميتوانند هزينههاي R&D را با شـركايخود در شبكة همرقابتي تسهيم كنند؛ زيرا در فرايندها و توسعة محصـولات جديـد و نوآورانـه بـايكديگر همكاري ميكنند. بنابراين، هم رقابتي به كاهش هزينهها با افزايش نوآوريهاي سودمند از طريق جمعآوري و تركيب دانش و هوشهاي بيشـتري از شـركت هـاي مختلـف كـه در ايـنتعاملات شركت كردهاند، منجر ميشود (بنگستون و جانسون، 2012). استراتژي همرقابتي سـببدستيابي و جمعآوري اطلاعات و منابع كمياب و ارزشمند ميشود، در نتيجه موجب بهبود نوآوري شده و در ايجاد فرصتهاي جديد بهمنظور جذب دانش خارجي و منـابع كميـاب بـه شـركتهـا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
1. Open-minded
كمك ميكند. در واقع، رقابتپذيري شركتها را در زمينة نوآوري افزايش ميدهد (ريتالا، گلنـامو وگمن، 2014). افزايش همكاري شركتهـا بـا يكـديگر در يـك صـنعت از طريـق اسـتراتژيهم رقابتي، به تفكر خلاقانه و در نتيجه افـزايش محصـولات و خروجـيهـاي نوآورانـهتـر منجـرمي شود و موقعيت شركتها را در بازار تقويت مـي كنـد (لـي روي و فرنانـدز، 2015). اسـتراتژيهم رقابتي موجب ميشود شركت ها رشد شايان توجه و پايداري داشته باشند و در زمينة عملكـردنوآوري، توسعة فناوري و محصولات جديد، صرفه جويي در هزينـه و تسـهيم منـابعي كـه سـببتوسعة نوآوريهاي بالقوه ميشود، كمك زيادي مي كند، زيـرا شـركتهـاي رقيـب داراي منـابعمرتبط بوده و با فشارهاي مشابهي روبه رو هستند (ريتـالا ، 2012). هـم رقـابتي سـودمندتـرين وباصرفه ترين رابطه بين رقباست (بنگستون و كوك، 2000). استراتژي هـم رقـابتي باعـث توزيـعريسكهاي بالقوه ميان شركتهاي درگير در تعاملات هم رقابتيشده و به آنها كمك ميكند كـهمنافع اقتصادي ايجاد كنند و به عملكرد بلندمدت بهتري دست يابند؛ ضمن آن كه فرصـت هـاينوآورانة زيادي براي شركتها ايجاد ميكند (پنگ و بورنه، 2009). در محيط تجـاري امـروزي،شركت ها از طريق افزايش تجربة خود در زمينة همكاري با رقبـاي فعـال در صـنعت، مـي تواننـدنسبت به زماني كه هيچ همكاري يا مشاركتي با رقباي خود نداشتند، بيشترين موفقيت را در يك صنعت پويا كسب كنند (گنيآولي، لي و مدهاون، 2008). افزايش همكـاري ميـان شـركتهـايفعال در يك صنعت از طريق استراتژي همرقابتي، فوايد زيـادي بـراي شـركت هـا دارد، ازجملـهدسترسي به منابع كمياب، يادگيري، دسترسي به فناوري هاي پيشرفته، دسترسي بـه نيـروي كـارباكيفيت (استاندارد)، دسترسي به بازارهاي جديد، محدود كردن ريسـك، صـرفه جـويي در زمـان،افزايش قدرت چانه زني، تنوع آسان تر فعاليت ها، افزايش انعطاف پـذيري سـازماني و اسـتراتژيكي،افزايش ارزش افزوده براي مشتريان، كاهش هزينه ها و بهبود نتـايج يـا پيامـدهاي مـالي كـه درنتيجه باعث بهبود و افزايش عملكرد نوآورانه شركتها ميشود (زينلدين، 2014). ايـن پـژوهشبه دنبال بررسي تأثير همكاري در صنعت فناوري اطلاعات بـر عملكـرد نـوآوري، هنگـام اجـراياستراتژي همرقابتي است.
پيشينة نظري پژوهش همرقابتي
همرقابتي يعني شركت ها در همان صنعتي كه در ايجـاد بـازار بـا يكـديگر همكـاري مـي كننـد، همزمان در تقسيم بازار يا بهدست آوردن سهم بيشتري از بازار نيز با يكديگر رقابت كننـد (لـوي،لويبك و پول، 2003). روابط همرقابتي شامل دو جنبه مي شـود : ايجـاد ارزش و تصـاحب ارزش. جنبة نخست از فعاليتهاي همكاري و جنبة دوم از فعاليت هاي رقابتي نشئت ميگيرد (زينلـدين،2014). همرقابتي رابطة زوجي و متضاد بين دو شركت است كه در برخي فعاليتهـا بـا يكـديگرهمكاري دارند، براي مثال در اتحادية استراتژيكي فعاليت مي كنند و همزمان در فعاليتهاي ديگر نيز با يكديگر به رقابت ميپردازند. بر اساس اين تعريف، هـم رقـابتي مـوقعيتي اسـت كـه در آنشركتها در بعضي از فعاليتهاي مرتبط با بازارها و محصـولات بـا يكـديگر همكـاري دارنـد وهمزمان در ساير فعاليت هاي مرتبط با بازارها و محصولات با يكديگر رقابت ميكننـد ( سـيزاكن، فرنادز و مينا، 2014). ريتالا (2012)، بيان كرد كـه هـمرقـابتي ارزش ايجـاد مـيكنـد و شـاملتأمين كنندگان، مشتريان، رقباي سازماني و تكميل كنندگان ميشود. بر اسـاس ايـن تعريـف و بـاتوجه به ساختار و همكاري، دو نوع همرقابتي وجود دارد: هم رقابتي عمودي و افقي (بوچر و لين، 2012). همرقابتي عمودي به موقعيتي اشـاره دارد كـه در آن دو شـركت رقيـب در يـك رابطـةعرضهكنندهـ مشتري در زمينة يك فعاليت، محصول يا بازار، مشاركت دارند. هـمرقـابتي افقـيموقعيتي است كه در آن دو شركت رقيب در يك سطح از زنجيرة ارزش، در يك محصول يا يك بازار با يكديگر رقابت و همكاري دارند (سيزاكن و همكاران، 2014). هـم رقـابتي سـبب افـزايشارزش براي شركتها ميشود، در واقع راهي براي ايجاد ارزش و تصاحب آن است. اين فرايند در حالت نخست، ارزش ايجاد مي كند و آن را به مشتريان تحويل مـيدهـد و در حالـت بعـدي، بـهسوددهي باارزشي منجر ميشود. بنابراين با فعاليتهايي ارتباط دارد كه بازار جديد ايجاد ميكننـدو نوآوري را افزايش مي دهند كه هر دو نتيجه از پيامدهاي تعاملات همرقابتي است (ريتالا، گانام و گنام، 2014). تا كنون ادبيات موجود نشان داده است كه استراتژي همرقـابتي يـك اسـتراتژيبرنده ـ برنده ـ برنده براي شريك و مشتريان نهايي اسـت ( پنـگ، جـي و بـورن، 2009). اغلـب هم رقابتي بهصورت مبهم تعريف شده است، اما گـاهي نيـز بـه ايـن صـورت تعريـف مـي شـود : شركت ها بهطور همزمان در دو نوع تعامل با منطق متضاد (يعنـي رقابـت و همكـاريِ همزمـان) درگيرند (ميرا و همكاران، 2015). اين پديده در صنايع توسعه يافته يا با فناوري بالا اتفاق مي افتد (برندبرگر و نلباف، 1997).
در مطالع هاي كه پارك، سيرواستاوا و گنياوالي (2014)، با عنوان »تأثير و قابليت همرقابتي بر عملكرد نوآوري« انجام دادند، مشخص شد همرقابتي داراي رابطة U معكوس با نـوآوري اسـت. همچنين، نتيجة بررسي همرقابتي بر اساس شدت رقابت و شدت همكاري بين شركا، اين بود كه تعادل بين رقابت و همكاري، به عملكرد نوآوري بهتر منجر ميشود و قابليت همرقـابتي شـركتنقش مهمي در همرقابتي دارد.
ريتالا و سـاينو (2014) در پژوهشـي بـا عنـوان »هـم رقـابتي بـراي نـوآوريهـاي اساسـي: ديدگاه هاي مدل كسب وكار و بازار« به اين نتيجه رسيدند كه همرقابتي با مدل كسبوكار اساسي رابطة مثبت دارد و همرقابتي در طول زمان باعث توسعة فناوري هاي تدريجي و توسـعة نـوآوري براي شركتهايي مي شود كه به دنبال تمايز در محصولات خود هستند.
در مطالعة ريتالا (2012) با عنوان »در چه زماني استراتژي همرقابتي موفـق اسـت؟ شـواهدتجربي مبتني بر عملكرد نوآوري و عملكرد بازار« بـه ايـن نتيجـه رسـيد كـه محـيط رقـابتي درسال هاي اخير پيش بينيناپذير شده است. اين توسعه نه تنها انگيزة شركت ها را براي مشاركت در انواع مختلف اتحاديهها تقويت مي كند، بلكه موجب افزايش همكاري ميان رقبا و افزايش نوآوري مي شود. درنتيجه، همكاري ميان شركتهاي رقيب تأثير مثبتي بر عملكرد نوآوري شركت ها دارد.
اسچياوني و سيموني (2011) در مطالعه اي با عنوان »تأثير افزايش تجربة همكاري در صنعت بر عملكرد نوآوري از طريق به كارگيري استراتژي همرقابتي« به اين نتيجه رسيدند كه در صنايع با فناوري بالا، شركتها در معرض ريسكها يا ناملايمـات بيشـتري از عوامـل محيطـي، ماننـد نوسانات شديد تقاضا، يادگيري، دسترسي به فناوري هاي پيشرفته، صرفه جويي در زمان، كـاهشهزينه ها و افزايش نوآوري قرار دارند. در اين موقعيت، افـزايش تجربـة همكـاري شـركتهـا بـا يكديگر موجب ميشود كه بتوانند با ايجاد محصولات و فناوري هاي جديد و نوآور با اين چالشها مقابله كنند.
پيشينة تجربي توسعة فرضيهها
براي هر شركتي ايجاد بسياري از اتحاديهها، منبعي براي مزيت رقابتي به شـمار مـيرود، درواقـعشركت ها از اين طريق موفقتر خواهند بـود ؛ زيـرا درگيـر روابـط همكـاري هسـتند. بررسـي هـانشان دهندة اين است كه افزايش همكاري شركتها با يكـديگر در صـنعت، بـه توسـعه و جـذبفناوري و مقاومت در برابر شوكهاي محيطي و تكنولوژيكي كمك مـي كنـد و مهـمتـر از همـهسبب افزايش عملكرد يا كارايي آنها ميشود (آهوجا، 2000). در محيط تجاري امروزي همكـاريشركتها با يكـديگر توانـايي و افـزايش نـوآوري آنهـا را توسـعه مـي دهـد؛ زيـرا ريسـكهـا و هزينه هايشان را با شركاي خود در زمينة توسعة محصولات، توليد محصولات نوآور، هزينـه هـايتحقيق و توسعه و… سهيم مي شوند (چن، 2008). همكاري شركتها با يكديگر در يك صـنعت ، عنصر مهمي در هدايت رفتار آنها بـراي ايجـاد مجموعـه اي از فرصـت هاسـت. در راسـتاي ايـنديدگاه، پژوهشگرانِ نظرية قابليت هاي پويا معتقدند كه افزايش همكاري شركتها بـا يكـديگر وافزايش تجربة آنها در اين زمينه، مي تواند به شدت حال و آيندة سازمانها را تحت تأثير قرار دهـد(پارك، واستاو و گنيآولي، 2014). افزايش تجربـة شـركتهـا در زمينـة همكـاري بـا يكـديگر، مزيت هاي زيادي براي آنها فراهم مي كند كه تأثير بسزايي بر پويايي هاي داخلي و خـارجي آنهـادارد و از طريق آن مي توانند محيط خارجي خـود را بهتـر تفسـير كننـد، درك بهتـري از تحـولتدريجي صـنعت داشـته باشـند و بـراي توسـعه و تنـوع فنـاوري و قابليـت هـاي شـركت بهتـرتصميم گيري كنند. همچنين، شناسايي فرصت هاي جديد در زمينـة توسـعة محصـولات جديـد ونوآور توسط شركت ها را تحت تأثير قرار مي دهد. افزايش همكاري شـركت هـا در يـك صـنعت، موجب افزايش بهره وري و نوآوري آنها از طريق يادگيري براي انجام كار بهتـر، تركيـب دانـش،استفاده از منابع كمياب يكديگر و توزيع ريسكها با يكديگر مي شود (نيكن و كراوس، 2013). در بخشهاي با فناوري بالا، با توجه به شدت و پيشرفت فناوري ها در اين بخش، همكاري شركتها با يكديگر اهميت زيادي دارد و به آنها اجازه ميدهد با تكيه بر فعاليتهاي خود، به مزيـت هـايرقابتي مدنظرشان دست يابند، همچنين موجب يادگيري متقابل، تركيب دانـش هـا و مهـارتهـا،بهبود راهحلهاي تكنولوژيكي، هماهنگي بهتر در زنجيرة تأمين، بهرهبرداري كامل از فرصتهاي بازار، گسترش مقياس عمليات و بهبود عملكرد نوآوري مـي شـود (لـوي، لوبـك و پـول، 2003).
اكنون كه زمان و سرعت عناصر مهمي هستند (مانند ICT) و دانش مورد نياز به سـرعت منسـوخمي شود، ممكن است اتخاذ راه حل يا فناوري خاص توسط خود شركت ها به تنهايي، بـيش از حـدمخاطره آميز باشد. در اين موقعيت، ايجاد اتحادية استراتژيكي و همكاري در صنعت، به گزينـه اي جذاب تبديل مي شود (رايس و گالوين، 2006). در صنايع با فناوري بـالا ، شـركت هـا در معـرضريسكها يا ناملايمات بيشتري از عوامل محيطي مانند نوسانات شديد تقاضا، يـادگيري و … قـرارمي گيرند؛ در اين وضعيت، افزايش همكاري شـركت هـاي فعـال در صـنعت بـا يكـديگر موجـبمي شود كه بتوانند محصولات جديدي به بازار عرضه كنند (ريتالا، گلنام و گنام، 2014). با توجـهبه آنچه بيان شد، فرضية نخست پژوهش به شرح زير مطرح مي شود:
فرضية 1: همكاري در صنعت بر عملكرد نوآوري تأثير دارد.
شركتي كه استراتژيهاي همرقابتي را در موقعيتهاي مختلفي به كار مـي بـرد، مـي توانـد ازمزاياي رقابت و همكاري بهـره منـد شـود. رقابـت شـركت هـا را بـه سـمت معرفـي تركيبـاتي ازمحصولات جديد، نوآوري و بهبود محصولات و خدمات سوق مـي دهـد . در نتيجـه سـبب تنـوعفناوري و توسعة محصولات جديد و نـوآور مـيشـود كـه عامـل پـيش رونـده يـا مترقـي بـرايشركت هاست. همچنين به آنها توانايي مي دهد با هزينة رقبـا عملكـرد و موقعيتشـان را در بـازاربهبود دهند. همكاري، هم به شركت ها اجازه مي دهد بـا منـابع تقريبـاً رايگـان، بـه مهـارتهـا ودانش هاي ضروري دسترسي پيدا كنند و هم به توسعه و جذب فناوري كمك مي كنـد . در نتيجـههمرقابتي موجب بهبود عملكرد نوآوري شركتهايي ميشود كه به آن عمـل مـي كننـد (ريتـالا،2012). محققان بيان كردهاند كه همكاري ميان رقبا در شركت هايي كه به دنبـال نـوآوري بـرايرقابت در بازار جهاني امروزي هستند، يك استراتژي ضروري است. با وجود اهميت اين موضـوع ، مطالعات تجربي اندكي در زمينة تأثير استراتژي همرقابتي بر عملكرد نوآوري انجام شده است كه هر يك نتايج متضادي ارائه كردهاند (كاسيوا، ساري و جـورج پلـوس ، 2014). همكـاري و رقابـت به صورت همزمان با رقباي اصلي، نه تنها براي به دست آوردن دانش جديد فنـاوري و مهـارت ازشركا اهميت دارد، بلكه از نظر توسعه و دسترسي به قابليتهاي مرتبط با بهرهبرداري از موجودي نيز مهم است (گارسيا و لاسكو، 2004). شركتهاي مختلف به خصوص شـركت هـاي كوچـك و متوسط، در تلاش خود براي پيگيري نوآوريهـاي تكنولـوژيكي بـا چـالشهـاي زيـادي مواجـه مي شوند كه از طريق همرقابتي مي توانند تواناييهاي خود را در زمينة نوآوري هـاي تكنولـوژيكي افزايش دهند. درواقع همرقابتي به آنها كمك مي كند قابليتهاي نوآوري خود را توسـعه دهنـد وقادر به رقابت با شركتهاي بزرگ تر در صنعت باشند (گنيآولي و پارك، 2009). مطالعـات اخيـرنشان مي دهد به طوركلي همرقابتي براي خروجي نوآورانة شركت ها سودمند است. محيط رقـابتيدر سالهاي اخير جهانيتر، سريعتر و پيش بيني ناپذيرتر شده است. ايـن توسـعه نـه تنهـا انگيـزةشركت ها را براي مشاركت در انواع مختلف اتحاديهها تقويت كـرده ، بلكـه اسـتفاده از اسـتراتژيهم رقابتي را ميان رقبا افزايش داده است (گنـي آولـي و لـي ، 2006). درنتيجـه، همكـاري ميـانشركت هاي رقيب، تأثير مثبتي بر عملكرد نوآوري شركت ها دارد. از اين رو فرضية دوم بـه شـرحزير مطرح مي شود:
فرضية 2: هم رقابتي بر عملكرد نوآوري شركت تأثير دارد.
فعاليت شركتها در بخشهاي با فناوري بالا (ماننـد صـنعتIT ) بـه برگشـت هزينـههـاي سرمايه گذاري شده از طريق فروش بيشتر در زمان كمتر، نياز دارد. از سوي ديگر، پيچيـدگي زيـادمحصولات، سطح بالاي پيشرفت فناوري و ناهمگوني و منحصر به فـرد بـودن منـابع، افـزايشرقابت و عدم اطمينان زياد، موجب شده است كـه شـركتهـا نتواننـد بـدون همكـاري بـا سـايرشركت ها و رقباي خود در محيط پوياي امروزي به توليد ادامـه دهنـد و عملكـرد خـود را بهبـودبخشند. در نتيجه، گرايش شركتهاي با فناوري بالا بـراي همكـاري بـا شـركتهـاي فعـال درصنعت خود از طريق استفاده از استراتژي همرقابتي، بيشتر شـده اسـت (بنگسـتون، اريكسـون ووينسنت، 2010). در چنين وضعيتي شركتها با اتخاذ استراتژي هم رقابتي مي توانند به مزيت هاي منحصر به فردي در زمينة فعاليتهاي خود و همچنين در زمينههايي مانند تخصص، اطلاعـات وارتباطات، برندهاي مشهور، فناوري خالص شده، بازاريابي مشترك و كانـال هـاي توزيـع گسـترده دست پيدا كننـد (روي و يـامي، 2009). در واقـع شـركتهـا از طريـق هـمرقـابتي مـيتواننـدتوانايي هاي خود را براي همكاري با شركتهاي فعال در صـنعت بـه منظـور بهبـود فراينـدهـاينوآورانه، افزايش دهند؛ زيرا از طريق افزايش همكاري و رقابت همزمان بين سازمانهـا، نـوآوريايجاد شده و افزايش مييابد و شركتها از طريق استراتژي همرقابتي، دانش و مهارت هاي خـود را با يكديگر تركيب كرده و هزينه هاي R&D را نيز با يكديگر تسهيم ميكنند.
تحقيق و توسع ة مشترك، موجب تقسيم ريسكها و هزينهها ميان شركتها و معرفي فناوري جديد و محصولات نوآور بين آنها مـيشـود (پـادولا و دگنينـو، 2007). در محـيط هـاي تجـاريامروزي، توانايي شركتها براي رقابت، به توانايي آنها براي همكاري بستگي دارد؛ زيـرا وضـعيتآشفتة محيط خارجي موجب افزايش مسئوليت و بدهي شركتها و همچنـين افـزايش تأكيـد بـرنوآوري به عنوان يك منبع مزيت رقابتي شده است (پارك، واستاوا و گنـي آولـي ، 2014). بـا ايـن
حال، ريسكها و هزينههاي بالاي مرتبط با نوآوري براي شـركت هـا در زمينـة منـابع محـدود و آسيب هاي مرتبط با ناپيوستگيهـاي محيطـي مشـكل سـاز اسـت. در ايـن موقعيـت ، اسـتراتژيهم رقابتي يك استراتژي عملي و كاربردي است؛ زيرا بر فعاليت هاي تجاري، خطوط توليد، تنـوعفناوري، تقسيم هزينهها، صرفهجويي در هزينه، تأمين منابع باثبات تر، دسترسي به منـابع علمـي،دستيابي به فرصت هايي براي مقيـاس اقتصـادي و افـزايش نـوآوري، تـأثير مهـم و مثبتـي دارد (لي ـ روي و فرناندز، 2015). ريتالا (2012) معتقد است كه افزايش تجربة شركتها در همكـاريبا رقباي خود با استفاده از استراتژي همرقابتي، موجب دسترسي شركتها به منابع دانش خارجي و مهارتهاي مختلف و در نتيجه بهبود عملكرد نوآوري ميشود. دگنينو و پـادولا (2002)، بيـانكردند كه افزايش تجربة شركتها در زمينة همكاري و رقابـت همزمـان، آنهـا را در پاسـخگوييبهتر به نيازهاي مشتريان توانمند مي كند. از نظر استراتژيكي، افزايش توانايي شركتها در زمينـةهم رقابتي با رقبا، سبب افزايش انعطاف پذيري آنها و افزايش كنترل بيشتر آنها بر عدم اطمينان ها و ريسكهاي موجود در بازار در زمينة ارائة محصولات و خـدمات نـوآور و جديـد مـيشـود (لـو،2007). بنابراين فرضية سوم به شرح زير تدوين ميشود:
فرضية 3: استراتژي همرقابتي رابطة بين همكاري در صـنعت فنـاوري اطلاعـات و عملكـردنوآوري را تعديل ميكند.
با توجه به شاخصهاي مطرح شده در تحقيقات مختلف و مد نظـر قـرار دادن پـژوهش هـايتجربي عنوان شده در بخش پيشينة مطالعات و تأثيرات مشاهده شـده بـين متغيـرهـاي پـژوهش،چارچوب نظري پژوهش به صورت زير طراحي شده است.

هم

استراتژي

رقابتي
نوآوري

عملكرد

صنعت

در

همكاري

هم

استراتژي



قیمت: تومان


پاسخ دهید